استفاده نموده است .
بخاطر تأثير نهضت جديد در الميزان : علّامه به صورت روشنى به دستاوردهاى مكتب عبده در تفسير نزديك مىباشد و از جمله موارد مشابهت كه در الميزان وجود دارد و ما سابقا آن را بيان كرديم عبارتست از : دورى جستن از بحثهاى غير مفيد و بىمورد و فرورفتن در مطالب خستهكننده و بحثهاى انحرافى كه از موانع تفسيرند . استفاده علّامه با چنين خط مشى از لغت و اعراب و بلاغت و علوم ديگر به اندازهاى است كه مورد نياز باشد . يعنى تا آنجا كه استفاده از اين علوم براى كشف مدلول آيات ضرورى به نظر مىرسد ، بدون اينكه به اطاله سخن در بحثهاى سرگرمكننده از وظيفه اصلى يك مفسّر ، بپردازد .
و بدين ترتيب از تفصيل دادن در مواردى كه قرآن آن را در بوته ابهام گذاشته خوددارى كرده و فقط به ذكر آياتى از قرآن و روايات صحيح كه به فهم آن كمك مىنمايد اكتفا نموده است . همچنانكه در مورد روايات ضعيف و ساختگى و اسرائيليات نيز به تحقيق پرداخته است . « 27 » ديگر از وجوه مشابهت علّامه با عبده ، آوردن اهداف سوره و اغراض آن و كوشش در ارائه خلاصه هر سوره در ابتداى سورههاى قرآنى است . « 28 »
همچنين اين مكتب تفسيرى به رعايت جنبه اصلاحى در تفسير شناخته شده و با مسائل و انديشههاى روز ارتباط و برخورد داشته است . « 29 »
هامش
( 27 ) - تفسير جزء ( عمّ ) تأليف محمد عبده ، قاهره ص 23 ، 104 ، 111 ، 118 ، 133 . التفسير و المفسرون : 2 / 548 - 549 .
( 28 ) - د . عبد اللّه محمود شحاته : منهج الامام محمد عبده فى تفسير القرآن الكريم ، قاهره ، 1382 ه . ق ، ص 36 ، و ن .
ك : تفسير المنار : 1 / 105 - 121 .
با نگاهى به تفسير شيخ مصطفى مراغى درمىيابيم كه در ابتداى تفسير هر سورهاى اهداف اساسى آن را ذكر مىكند .
( تفسير المراغى ، مصر ، 1385 ه . ق ، چ 3 ، 28 / 59 ) .
شيخ شلتوت نيز در تفسير خود چنين عمل كرده است . ( 1 / 458 - 463 ) .
همچنين محمد عبد اللّه دراز در كتاب ( نظرات جديدة فى القرآن الكريم ، قاهره ، 1957 م ، ص 185 ) . و شيخ محمد محمد المدنى در كتاب ( المجتمع الاسلامى كما تنظمه سورة النساء ) ، قاهره 1382 ه . ق ، ص : 17 ) نيز به همين منوال عمل كرده است .
( 29 ) - نگاه كنيد ص : 267 - 270 به بعد همين كتاب .