در اين كتاب آراء و گفتههاى مفسّران و ساير دانشمندان ذكر شده و مورد نقد و بررسى قرار گرفته است . علّامه در موارد بسيارى ، آراء مفسّران گذشته را در يك موضوع ارزيابى كرده و بعضى از آنها را تائيد و تعدادى ديگر را ردّ مىكند . توضيح اين مطلب به زودى خواهد آمد . روش كلّى اين تفسير ، به ترتيب ذيل مىباشد :
1 - هنگام تفسير هر سوره ، آيات را به بخشهائى تقسيم مىكند . بدين خاطر كه آيات داراى سياق واحد مىباشند يا يكى از اهداف سوره را در بردارند .
هر بخش ممكن است يك آيه « 95 » يا چند آيه « 96 » باشد و حتّى ممكن است بيش از ده يا بيست آيه را در برگيرد . « 97 » امّا سورههاى كوتاه را غالبا يك جا مورد بررسى قرار داده است .
2 - علّامه در آغاز تفسير هر سوره ، هدف اساسى سوره و آيات آن را بيان مىكند . از آن رو مىكوشد تا سوره را مستقلّا بر اساس مضامين و مقاصدش مورد بررسى قرار دهد . بنابراين معتقد است كه - همچنانكه مفسّران معاصر نيز اذعان دارند - « 98 » تمام سورهها از نوعى هماهنگى و تماميّت برخوردارند كه ميان قسمتهاى يك سوره يا ميان يك سوره و سورهاى ديگر يافت نشود . بنابراين ، هر سوره هدف و منظور خاصّى را دنبال مىكند و در صدد بيان معناى خاصّى است و هدف سوره ، جز با در نظر گرفتن تمام معانى آن تأمين نمىگردد . « 99 »
در آغاز تفسير سورهء مائده : هدف كلّى سوره را دعوت به وفاى به عهد و حفظ پيمانهاى صحيح مىداند و از شكستن پيمان و بىاعتنايى به آن بر حذر مىدارد . اين سوره ، مشتمل بر بسيارى از احكام حدود و قصاص است . و مانند داستان مائده و درخواست حضرت مسيح و قصّه فرزندان آدم را نيز در بردارد . به
هامش
( 95 ) - الميزان : 1 / 121 .
( 96 ) - الميزان : 16 / 143 .
( 97 ) - الميزان : 2 / 227 - 230 ؛ 10 / 145 ، 14 / 257 ، 15 / 314 .
( 98 ) - د . عبد اللّه محمود شحاته : منهج الامام محمّد عبده فى تفسير القرآن الكريم ، قاهره ، 1382 ه ؛ ص 36 .
( 99 ) - الميزان : 1 / 16 .