س 1448 - اگر گفته شود همسر نوح داخل در اهل او بوده و از پسر نوح به نوح نزديكتر باشد براى اينكه همسر نوح در جملهء
« قُلْنَا احْمِلْ فِيها مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَ أَهْلَكَ »
« 1 » داخل در كلمهء اهل بود ، ولى جملهء استثنايى
« إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ »
« 2 » او را استثناء كرد ، يعنى موضوعا داخل بوده بعد خارج شده امّا پسر نوح اصلا موضوعا داخل در كلمهء « اهل » نبوده ، و بدون حاجت به استثناء ، خارج بوده ، و اين بعيد است .
چه پاسخى دارد ؟
ج - در پاسخ مىگوييم : منظور از اهل در جملهء
« وَ أَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ »
اهل بهمعناى اختصاص است ، يعنى در جملهء مذكور دستور داده كه آن جناب افرادى را كه به نحوى به وى اختصاص دارند سوار بر كشتى كند ، و منظور از مستثنى يعنى جملهء
« سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ »
غير صالحين از خواص نوح عليه السّلام است كه مصداقش همسر و پسر آن جناب بوده ، و امّا منظور از كلمهء اهل در جملهء
« إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ »
خصوص صالحين از خواصّ نوح بود ، چون طبق همان معنايى كه خود نوح در جملهء
« رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي »
از كلمهء اهل در نظر داشته صالحين از خواصّش بوده ، زيرا گفتيم كه اگر غيرصالحين را نيز در نظر مىداشت كلمهء اهل ، شامل همسرش نيز مىشد و استدلالش باطل مىشد ؛ ( دقت بفرماييد ) .
هامش
( 1 ) . سورهء هود ، آيهء 40 .
( 2 ) . همان .