مىشود ، و درمورد بلعيده شدن آب طوفان به وسيلهء زمين نيز چنين شد ، زمين ديگر نجوشيد ، آسمان هم نباريد .
و در اين آيه دلالتى است بر اينكه در داستان طوفان نوح به امر الهى ، هم زمين در طغيان آب دخالت داشته و هم آسمان همچنانكه در جاى ديگر فرموده :
« فَفَتَحْنا أَبْوابَ السَّماءِ بِماءٍ مُنْهَمِرٍ وَ فَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُوناً فَالْتَقَى الْماءُ عَلى أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ ،
پس درهاى آسمان را به آبى ريزان باز نموده و زمين را به صورت چشمههايى جوشان گردانيديم پس آنگاه آب بالا و پايين بر سر امرى كه مقدّر شده بود به يكديگر پيوست . » « 1 »
جملهء « غيض الماء » بهمعناى آن است كه آب كم شده و از ظاهر زمين به باطن آن فرو رفت ، و زمين كه تا آن لحظه در زير آب فرو رفته بود پديدار شد ، و اين حادثه مىتواند حادثهاى طبيعى باشد به اينكه مقدارى از آب در گودالهاى زمين جمع شود ، و درياها و درياچههايى را تشكيل دهد ، و مقدارى هم در داخل زمين فرو رود .
جملهء « قضى الامر » معنايش اين است كه آن وعدهاى كه خداى تعالى به نوح داده بود كه قوم وى را عذاب كند منجّز و قطعى شد و آن قوم غرق شده و زمين از لوث وجودشان پاك گرديد . « 2 »
س 1443 - در طوفان نوح عليه السّلام آيا كلّ زمين را آب فرا گرفت و يا [ قسمتى از كرهء زمين را ؟ ]
هامش
( 1 ) . سورهء قمر ، آيهء 12 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 10 ، ص 346 .