حيوانات مانند اسب و سگ و ميمون و خرس و زنبور و مورچه و غير آن بر خوردهاند ، كه به نظير آنها در اكثر افراد آدميان بر نخوردهاند .
پس ، از آنچه گذشت ، روشن شد كه از ظاهر سياق برمىآيد كه براى مرغان منطقى است كه خداى سبحان علم آن را تنها به سليمان عليه السّلام داده بود . و اينكه بعضى « 1 » از مفسرين گفتهاند كه : نطق مرغان معجزهاى براى آن جناب بوده و گرنه خود مرغان هيچيك زبان و نطق ندارند ، حرف صحيحى نيست . « 2 »
س 1375 - با توجه به آيهء شريفهء « عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ »
اثبات مىشود كه سليمان عليه السّلام تنها زبان مرغان را مىدانسته است نه زبان ساير حيوانات ؟
ج - جملهء
« عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ »
« 3 » منافاتى با فهميدن كلام مورچه ندارد ، براى اينكه جملهء مزبور نفى غير طير را نكرده است ، بلكه تنها اثبات مىكند كه آن جناب زبان مرغان را مىدانسته ، ممكن است زبان ساير حيوانات يا بعضى ديگر مانند مورچه را هم بداند . « 4 »
هامش
( 1 ) . تفسير كشاف ، ج 3 ، ص 353 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 15 ، ص 499 .
( 3 ) . سورهء نمل ، آيهء 16 .
( 4 ) . الميزان ؛ ج 15 ، ص 502 .