نمىتواند آن معانى را برساند « 1 »
س 1374 - آيا هيچ دليلى وجود دارد بر اينكه هرصدايى كه حيوانى در نطق مخصوص به خودش يا در صداهاى مخصوصش ، از خود سر مىدهد حسّ ما مىتواند آن را درك كرده و تميزش دهد ؟
ج - [ خير ، ] به شهادت اينكه يكى از نطقها كه سليمان عليه السّلام آن را مىشناخت سخنانى است كه قرآن در آيات بعد ، از مورچهء بزرگ حكايت كرده و حال آنكه اين حيوان صدايى كه به گوش ما برسد ندارد ، و نيز سخن ما را تأييد مىكند كشفى كه اخيرا علماى طبيعى امروز كردهاند كه اصولا ساختمان گوش انسان طورى است كه تنها صداهايى مخصوص و ناشى از ارتعاشات مادى مخصوص را مىشنود و آن ارتعاشى است كه در ثانيه كمتر از شانزده هزار و بيشتر از سى و دو هزار نباشد كه اگر ارتعاش جسمى كمتر از آن و يا بيشتر از آن باشد ، حس سامعه و دستگاه شنوايى انسان از شنيدن آن عاجز است ، ولى معلوم نيست كه حس شنوايى ساير حيوانات نيز عاجز از شنيدن آن باشد ، ممكن است آنچه را كه ما نمىشنويم و يا بعضى از آنها را ساير حيوانات بشنوند .
دانشمندان حيوانشناس هم به عجايبى از فهم دقيق و درك لطيف بعضى
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 15 ، ص 498 و 499 . [ با تصرف ]