س 1366 - براساس آيهء
« وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ »
در ميان ملائكه چه امرى مكتوم و پنهان بوده است ؟
ج - جملهء
« وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ »
الخ ، دلالت مىكرد ، بر اينكه : در ميان ملائكه ( و لو يك نفر از ايشان به نام ابليس ) امرى مكتوم بوده ، كه از اظهار آن خوددارى مىكردهاند ، و به زودى آن امر ( كه همان كفر ابليس باشد ) آشكار مىشود ، و اين معنا با جملهء
« أَبى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرِينَ » ،
بىمناسبت نيست ، چون در اين جمله نفرموده : ابليس از سجده امتناع ورزيد ، و تكبر كرد ، و كافر شد ، بلكه فرموده : و از كافران بود ، معلوم مىشود اين ، يكى از همان امورى بوده كه مكتوم بوده ، و خداوند با اين صحنه آن را بر ملا كرده است . « 1 »
تقيد جملهء :
« كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ »
بقيد
« كُنْتُمْ » ،
به اين معنا اشعار دارد : كه در اين معنا در خصوص آدم و خلافت او ، اسرارى مكتوم و پنهان بوده ، و ممكن است اين معنا را از آيه بعدى هم [ كه اشاره شد ] استفاده كرد ، كه ابليس قبل از به وجود آمدن صحنهء خلقت آدم ، و سجدهء ملائكه ، كافر بوده ( چون فرموده
كانَ مِنَ الْكافِرِينَ ،
از كافرين بود ) و سجده نكردنش و مخالفت ظاهريش ، ناشى از مخالفتى بود كه در باطن ، مكتوم داشته .
[ و از طرفى ] آنچه ملائكه اظهار بدارند ، و آنچه پنهان كنند ، دو قسم از غيب
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 187 .