أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ »
براى انسانها بيان شده چيست ؟
ج - آيهء
« كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً . . . ؟ ،
« 1 » از نظر سياق نزديك به آيه :
« قالُوا رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ ، وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ ، فَاعْتَرَفْنا بِذُنُوبِنا ، فَهَلْ إِلى خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ ؟
پروردگارا دو نوبت ما را ميراندى ، و دوبار زنده كردى ، پس اينك به گناهان خود اعتراف مىكنيم ، پس آيا هيچ راهى به سوى برون شدن هست ؟ » « 2 » ، مىباشد ، و اين از همان آياتى است كه با آنها بر وجود عالمى ميانه عالم دنيا و عالم قيامت ، به نام برزخ ، استدلال مىشود ، براى اينكه در اين آيات ، دوبار مرگ براى انسانها بيان شده ، و اگر يكى از آن دو همان مرگى باشد كه آدمى را از دنيا بيرون مىكند ، چارهاى جز اين نيست كه يك اماتهء ديگر را بعد از اين مرگ تصور كنيم ، و آن وقتى است كه يك زندگى ديگر ، ميانه دو مرگ يعنى مردن در دنيا براى بيرون شدن از آن ، و مردن براى ورود بآخرت ، يك زندگى ديگر فرض كنيم و آن همان زندگى برزخى است .
و اين استدلال تمام است ، كه بعضى روايات هم بدان اهميت دادهاند . « 3 »
سياق اين دو آيه مختلف است ، در آيهء اوّل يك مرگ و يك اماته و دو احياء مورد بحث واقع شده ، و در آيهء دوم دو اماته و دو احياء آمده ، و معلوم است كه اماته بدون زندگى قبلى تصور و مصداق ندارد ، بايد كسى قبلا زنده باشد تا او
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 28 .
( 2 ) . سورهء مؤمن ، آيهء 11 .
( 3 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 171 .