همه چيز ، چه قديم و چه حادث . « 1 »
س 1165 - آيا قرآن كريم ، با توجه به اينكه كلام خداست ، قديم است يا حادث ؟
ج - قرآن كريم را اگر بدان جهت در نظر بگيريم كه عبارت است از آياتى خواندنى ، و دلالت مىكند بر معانى ذهنى ، مانند ساير كلمات ، در اينصورت قرآن نه حادث است نه قديم ، بله به وساطت حدوث اصوات كه معنون بهعنوان كلام و قرآنند حادث است .
و اگر بدان جهت در نظر گرفته شود كه معارفى است حقيقى و در علم خدا ، در اينصورت مانند علم خدا به ساير موجودات ، قديم خواهد بود ، چون خود خدا قديم است و به اين حساب اگر مىگوييم قرآن قديم است معنايش اين است كه علم خدا قديم است . همچنانكه مىگوييم زيد حادث ، قديم است و درست هم گفتهايم چون علم خدا به زيد حادث ، قديم است .
از اينجا معلوم مىشود كه بحثهايى كه دربارهء قدم و حدوث قرآن به راه انداخته بودند بحثهايى بىفايده بوده زيرا اگر آن كس كه مىگويد قديم است مقصودش از قرآن آن حروفى باشد كه خواندنى است و صوتهايى رديف شده و تركيب يافته و دال بر معانى خويش است و مىخواهد بگويد چنين
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 14 ، ص 349 .