سازشكارى و مداهنه آن جناب مأيوس باشند . « 1 »
( * * ) كلمه و كلام
س 1160 - مراد از « كلمه » در قرآن چيست ؟
ج - كلمه ، هرچند در قرآن كريم بر موجودات و اعيان خارجى اطلاق شده ، نه بر الفاظ و اقوال ، مانند :
« بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ،
و كلمهاى از او كه نامش عيسى بن مريم بود » « 2 » ، و لكن همين نيز به عنايت قول و لفظ است ، به اين معنا كه مىخواهد بفرمايد : مسيح عليه السّلام با كلمه و قول خدا كه فرمود :
« كُنْ »
خلق شده ، همچنانكه در آيهء 59 سورهء آل عمران آمده است .
و اين نه تنها در داستان مسيح است ، بلكه هرجا كه در قرآن لفظ ( كلمه ) را به خدا نسبت داده ، منظورش همين قول
« كُنْ فَيَكُونُ »
است ، مانند آيات :
« وَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِ اللَّهِ » ،
« 3 »
« لا تَبْدِيلَ لِكَلِماتِ اللَّهِ » ،
« 4 »
« يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِماتِهِ » ،
« 5 »
« وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا »
« 6 » - و نيز آيات ؛ 96 سورهء يونس ، 71 زمر ، 6 مؤمن ، 14 شورى ، 40 نحل .
كه در همهء اين موارد از لفظ ( كلمه ) ، قول و سخن است ، به اين عنايت كه كار
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 20 ، ص 644 .
( 2 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 45 .
( 3 ) . سورهء انعام ، آيهء 34 .
( 4 ) . سورهء يونس ، آيهء 64 .
( 5 ) . سورهء انفال ، آيهء 7 .
( 6 ) . سورهء توبه ، آيهء 40 .