سعداء و اشقياء ، و بفرمايد : احدى از ايشان نيست مگر اينكه يا سعيد است و يا شقى .
پس آيهء مورد بحث ( سورهء هود ، آيهء 105 ) نظير جملهء
« فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ »
« 1 » هرچند به تنهايى دلالتى بر حصر ندارند ، و ليكن با كمك سياق حصر را افاده مىكند . « 2 »
س 1143 - آيا دو صفت « شقى » و « سعيد » كه در جملهء « فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَ سَعِيدٌ »
به آن اشاره شده است ، براى موصوفشان ذاتى هستند و يا اينكه ثبوتشان به ارادهء ازليه است و به هيچوجه قابل تخلّف نيست ؟
ج - آنچه از آيهء شريفه استفاده مىشود و به آن دلالت دارد تنها اين معنا است كه هركه در عرصهء قيامت باشد يا شقى است و متصف به شقاوت ، و يا سعيد است و داراى سعادت ، و امّا اينكه اين دو صفت به چه چيز براى موضوع ثابت مىشود ، و آيا دو صفت ذاتى هستند براى موصوفشان و يا اينكه ثبوتشان به اراده ازليه است و به هيچوجه قابل تخلف نيست ، و يا اينكه به اكتساب و عمل حاصل مىشود ، آيه شريفه از آن ساكت است و بر هيچيك از آنها دلالتى ندارد ، چيزىكه هست قرار داشتن آن در سياق دعوت به ايمان و عمل صالح و تحريك به اينكه در ميان اطاعت و معصيت ، اطاعت را اختيار كنيد ، دلالت مىكند بر اينكه ايمان و عمل صالح در حصول سعادت مؤثر
هامش
( 1 ) . سورهء شورى ، آيهء 7 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 11 ، ص 21 و 22 . [ با تصرف ]