است و راه رسيدن به آن آسان است همچنانكه در جاى ديگر فرموده :
« ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ ،
پس آنگاه راه را آسان كرد . » ( سورهء عبس ، آيهء 20 ) « 1 »
س 1144 - چه نكاتى را در خصوص قيامت از آيهء شريفهء « يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها وَ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ »
« 2 » مىتوان استفاده كرد ؟
ج - در آيهء شريفهء مذكور ( نحل ، 111 ) به دو نكته اشاره رفته است :
1 - هيچكس در قيامت از شخصى ديگر دفاع نمىكند ، بلكه تنها و تنها به دفاع از خود اشتغال دارد ، ديگر مجالى برايش نمىماند كه به غير خود بپردازد و غم ديگرى را بخورد ، و اين نكته در آيهء
« يَوْمَ لا يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئاً »
« 3 » و نيز آيهء
« يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ »
« 4 » و آيهء
« يَوْمٌ لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ »
« 5 » خاطرنشان شده است .
2 - دفاعى كه هركس از خودش مىكند سودى ندارد ، و آنچه را كه سزاوار او است از او دور نمىكند ، براى اينكه سزائى كه به او مىدهند خود عمل اوست ، و ديگر معنا ندارد كه نسبت عمل كسى را از او سلب كنند ، و اين گونه سزا دادن هيچ شائبه ظلم ندارد . « 6 »
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 11 ، ص 22 .
( 2 ) . سورهء نحل ، آيهء 111 .
( 3 ) . سورهء دخان ، آيهء 41 .
( 4 ) . سورهء شعراء ، آيهء 19 .
( 5 ) . سورهء بقره ، آيهء 254 .
( 6 ) . الميزان ؛ ج 12 ، ص 514 .