س 1115 - منظور از مرض قلب
« فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ » *
« 1 » و قساوت قلب
« الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ »
« 2 » چيست ؟
ج - « مرض قلب » عبارت است از اينكه استقامت حالتش در تعقل از بين رفته باشد به اينكه آنچه را بايد به آن معتقد شود نشود و در عقايد حقه كه هيچ شكى در آنها نيست شك كند .
و « قساوت قلب » بهمعناى صلابت و غلظت و خشونت آن است ، كه از « سنگ قاسى » يعنى سنگ سخت گرفته شده و صلابت قلب عبارت از اين است كه عواطف رقيقهء آنكه قلب را در ادراك معانى حقّه يارى مىدهد از قبيل خشوع و رحمت و تواضع و محبت ، در آن مرده باشد .
پس قلب مريض آن قلبى است كه خيلى زود حق را تصور مىكند ولى خيلى دير به آن معتقد مىشود . و قلب قسى و سخت ، آن قلبى است كه هم دير آن را تصور مىكند و هم دير به آن معتقد مىگردد ؛ و به عكس ، قلب مريض و قسى وسواسهاى شيطانى را خيلى زود مىپذيرد « 3 »
هامش
( 1 ) . مكرّر ؛ از جمله سورهء بقره ، آيهء 10 ؛ سورهء مائده ، آيهء 52 .
( 2 ) . سورهء حج ، آيهء 53 .
( 3 ) . الميزان ؛ ج 14 ، ص 554 .