( * * ) غلوّ
س 1011 - چرا خداوند متعال در آيهء « قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ » ،
« 1 » غلو را مقيّد كرد به غلو باطل و غير حق ؟
مگر غلو صحيح و حق هم داريم ؟
ج - جواب اين است كه اين تعبير در حقيقت تقييد نيست بلكه تأكيد و يادآورى لازمه معنا است با خود آن ، تا شنونده از آن لازم غفلت نورزد ، و اگر هم كسى دچار غلو شده بداند كه از اثر سوء آن غفلت كرده و يا به چيز ديگرى نظير غفلت مبتلا شده ، ممكن است كسى پيش خود خيال كند كه [ مثلا ] اطلاق لفظ « پدر » بر خداى تعالى پس از اينكه معنايش تحليل شده و از جميع نواقص مادّى مجرد و تنها بهمعناى مربى و يا به وجودآرنده شده باشد چه عيبى دارد ؟ و يا چه اشكال دارد لفظ « ابن اللّه » را بعد از آنكه تحليلش كرده باشيم و تنها بهمعناى مجرّدش درآمده باشد به كسى اطلاق شود ؟ و چه دليل عقلى بر منع از آن داريم ؟
جواب اين است كه درست است كه برهان عقلى بر منع از آن نداريم ، ليكن در شرع اين گونه اطلاقات ممنوع است ، و به حسب شرع اسماى پروردگار
هامش
( 1 ) . سوره مائده ، آيه 77 .