قرار دارند قبل از اينكه موجود شوند در چه حالتى بودهاند ؟
ج - اين امور قبل از اينكه موجود شوند نزد خدا ثابت بوده و در خزينههاى غيب او داراى نوعى ثبوت مبهم و غيرمقدّر بودهاند ، اگر چه ما نتوانيم به كيفيت ثبوت آنها احاطه پيدا كنيم .
ممكن هم هست چيزهاى ديگرى نيز در آن عالم ذخيره و نهفته باشد كه از جنس موجودات زمانى نبوده باشند . « 1 »
س 1015 - آيا خزينههاى غيب خدا انواعى دارد ؟
ج - خزينههاى غيب خدا مشتمل است بر دو نوع از غيب : يكى غيبهايى كه پا به عرصه شهود هم گذاشتهاند ، و ديگرى غيبهايى كه از مرحله شهادت خارجند و ما آنها را غيب مطلق مىناميم ، البته آن غيبهايى هم كه پا به عرصهء وجود و شهود و عالم حدّ و قدر نهادهاند در حقيقت و صرفنظر از حدّ و اندازهاى كه به خود گرفتهاند باز به غيب مطلق برمىگردند ، و باز همان غيب مطلقند ، و اگر به آنها شهود مىگوييم با حفظ حدّ و قدرى است كه دارند ، و مىتوانند متعلق علم ما قرار گيرند ، پس اين موجودات هم وقتى شهودند كه متعلق علم ما قرار گيرند ؛ و گرنه غيب خواهند بود . « 2 »
[ س 1016 آيا موجودات عالم را در زمانى كه متعلّق علم ما قرار نگرفتهاند مىتوان غيب ناميد ؟ ]
س 1016 - آيا موجودات عالم را در زمانى كه متعلّق علم ما قرار
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 7 ، ص 178 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 7 ، ص 179 .