ج - عهد الهى كه در حقيقت اجمالى است از تفصيل دعوتهاى دينى الهى ، در طبيعت انسانهاى مختلف از جهت اختلافى كه در استعداد قبول و رد آن دارند ، و همچنين از جهت اختلاف اماكن و اوضاع و احوال و شرايطى كه به نفوس آنان احاطه دارد مختلف مىشود .
در بعضى از نفوس پاك كه بر اصل فطرت باقى ماندهاند هدايت به سوى ايمان به خدا و آيات او را نتيجه مىدهد ، و در بعضى ديگر كه هميشه اكثريت را تشكيل مىدهند و مردمى پست و مستغرق در شهوات دنيايند خلاف آن را ، كه همان كفر و طغيان و سرپيچى است نتيجه مىدهد .
و همين معنى باعث مىشود كه مؤمنين مورد الطاف خاص الهى قرار گرفته ، و در دنيا موفقيت و نصرت و فتح ، و در آخرت نجات از آتش و بهرهمندى از بهشت و لذايذ گوناگون آن نصيبشان گردد ؛ و در مقابل ، كفار مورد غضب و لعنت خدا قرار گرفته به عذابهاى ناگهانى كه همگى را هلاك ساخته و نسلشان را قطع مىكند دچار مىشوند . « 1 » تازه اين عذاب دنياىشان است ، و عذاب آخرت بيچارهكنندهتر است ، و در آن عذاب كسى يارى نمىشود . « 2 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : سورهء سبا ، آيهء 19 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 8 ، ص 4 - 5 . [ با تصرف ]