استحقاق ، آيا اين سخن صحيح است ؟
ج - اين حرف صحيح است ، امّا مستلزم آن نيست كه از فضلى ديگر جلوگيرى كند و فضلى ديگر را به اعتبار عملش بهعنوان مزد ، ملك او كند و قرآن كريم پر است از اجر بر اعمال صالحه از قبيل آيهء
« إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ،
خدا از مؤمنين ، خودشان و اموالشان را خريده به اينكه بهشت برايشان باشد . » ( برائت ، آيهء 111 ) « 1 »
س 996 - در عرصهء عمل منظور از « ما قدم » و « أَخَّرَ »
در آيهء شريفهء
« يُنَبَّؤُا الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ بِما قَدَّمَ وَ أَخَّرَ »
« 2 » چيست ؟
ج - منظور از « ما قدم » خوبى و بديهايى است كه انسان در اوّل عمرش كرده .
منظور از
« وَ أَخَّرَ »
كارهاى نيك و بد آخر عمر است ، و يا منظور از اولى نيك و بدهايى است كه خودش در همه عمر كرده ، و منظور از دومى آثار خير و شرى است كه او منشأش را در بين مردم باب نموده ، اگر سنت حسنهاى براى بعد از خودش باب كرده پاداش مىبيند ، و اگر سنت سيئهاى باب كرده عقاب مىبيند . « 3 »
س 997 - آيا عكس العمل اعمال هريك از انسانها تنها به خود آنهابرمىگردد ؟
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 15 ، ص 463 . [ با تصرف ]
( 2 ) . سورهء قيامت ، آيهء 13 .
( 3 ) . الميزان ؛ ج 20 ، ص 168 .