اجناس خود را با سنگ و كيلو و مثقال مىسنجيم ، با اينكه هيچ مناسبتى بين انگور و آهن نيست ، نه شكل آهن را دارد ، و نه حجم آن را ، ولى همين كه از نظر سنگينى مناسبتى بين آن دو هست آن را با اين مىسنجيم . « 1 »
س 972 - مراد از « علم » در آيهء شريفهء « هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ »
« 2 » چه نوع علمى است ؟
آيا شامل تمامى علوم مىشود ؟
ج - در اين آيهء شريفه علم داشتن و نداشتن هردو مطلق آمده ، و نفرموده ، علم به چه چيز ، و ليكن مراد از آن برحسب مورد آيه ، علم به خداست [ خداشناسى ] ، چون علم به خداست كه آدمى را به كمال مىرساند و نافع به حقيقت معناى كلمه است ، و نيز نداشتنش ضرر مىرساند ، و امّا علوم ديگر مانند مال هستند ، كه تنها در زندگى دنيا به درد مىخورد و با فناى دنيا فانى مىگردد .
و دنبالهء آيه
« إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ » ،
اين معنا را مىرساند كه از اين تذكر تنها كسانى متذكر مىشوند كه صاحبان عقلند ، و اين جمله در مقام تعليل مساوى نبودن دو طايفه است ، مىفرمايد : اينكه گفتيم مساوى نيستند ، علتش آن است كه اولى به حقايق امور متذكر مىشود و دومى نمىشود ، پس برابر
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 3 ، ص 92 .
( 2 ) . سورهء زمر ، آيهء 9 .