الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ »
« 1 » ، در اينباره چه پاسخى وجود دارد ؟
ج - پاسخش اين است كه منافاتى با احتمال ما ندارد ؛ براى اينكه ملائكهء « صافّات » و « زاجرات » و « تاليات » اعوان جبرئيلند .
پس اگر بگوييم اين سه طايفه وحى را نازل مىكنند ، باز در حقيقت جبرئيل نازل كرده ، همچنانكه خود قرآن در جاى ديگر فرموده :
« فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ بِأَيْدِي سَفَرَةٍ كِرامٍ بَرَرَةٍ ،
قرآن در صحيفههايى مورد احترام و بلندپايه و پاك و به دست سفيرانى بزرگوار و نيكسرشت نازل شده » « 2 » و نيز از همان فرشتگان حكايت مىكند كه گفتند
« وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ ،
ما ( به وحى ) نازل نمىشويم مگر به امر پروردگارت » « 3 » پس معلوم مىشود متصدى آوردن وحى يك نفر نيست ، و نيز گفتند :
« وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ ،
ماييم كه همواره در صفيم ، و ماييم كه هميشه مشغول تسبيح هستيم » . « 4 »
و اينكه يك جا وحى را تنها به جبرئيل نسبت مىدهد و در مواردى ديگر به جماعاتى از ملائكه ، منافات ندارد و نظير اين است كه : يك جا قبض ارواح را به خصوص ملك الموت « 5 » نسبت مىدهد ، و در جايى به فرشتگانى فرستاده « 6 » از ناحيه خودش نسبت مىدهد . و اين بدان جهت
هامش
( 1 ) . سورهء شعراء ، آيهء 193 - 194 .
( 2 ) . سورهء عبس ، آيهء 13 - 16
( 3 ) . سورهء مريم ، آيهء 64 .
( 4 ) . سورهء صافات ، آيهء 165 و 166 .
( 5 ) . سورهء سجده ، آيهء 11 .
( 6 ) . سورهء انعام ، آيهء 61 .