انسان مىرسد ولى معمولا در حوادث سوء گفته مىشود ) مىگويند :
« إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ » ،
البته با متلبس شدن به حقيقت معنى آن ، يعنى انسان خود را مملوك واقعى حق بداند ، و معتقد باشد كه بازگشت او بسوى خداست ، البته كسى كه واقعا به اين دو حقيقت ايمان دارد عالىترين درجات صبر را در برابر حوادث بدست خواهد آورد و جزع و بىتابى و غفلت به كلى از كانون دل او ريشهكن مىشود . « 1 »
س 872 - منظور از عهد و صبر در آيهء شريفهء « وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ »
« 2 » چيست ؟
ج - عهد عبارتست از التزام به چيزى و عقد قلبى بر آن ، و لكن اطلاق عهد در آيهء شريفه شامل تمامى وعدههاى انسان و قولهايى كه اشخاص مىدهد مىشود ، و نيز شامل هرعقد معامله و معاشرت و امثال آن مىشود .
و صبر عبارتست از ثبات بر شدائد ، در مواقعى كه مصائب و يا جنگى پيش مىآيد و اين دو خلق يعنى وفاى به عهد و صبر هرچند شامل تمامى اخلاق فاضله نمىشود و لكن اگر در كسى پيدا شد ، بقيهء
هامش
( 1 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 2 ص 217 . [ با تصرف ]
( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 177 .