فضايل اخلاقى موقعيت خاصى را دارد .
4 - در حديث ديگرى از همان حضرت نقل شده است كه فرمود : « شَيئَانِ لا يُوزَنُ ثَوابُهُما الْعَفْوُ وَالْعَدْلُ ؛ دو چيز است به قدرى ثواب آن زياد است كه به وزن نمىآيد ، عفو و عدالت » . « 1 »
قرار گرفتن عفو در كنار عدالت علاوه بر اين كه اهميت عفو را روشن مىسازد ، تعديل اين دو را با يكديگر نشان مىدهد ، چرا كه عدالت حق است و باعث نظم جامعه ، ولى عفو يك فضيلت است كه سبب بر طرف شدن كينهها و جوشش محبتها مىگردد . و انضمام اين دو به يكديگر هرگونه سوء استفاده را از بين مىبرد .
5 - در حديث ديگرى از همان بزرگوار بدترين مردم را چنين معرفى مىكند مىفرمايد : « شَرُّ الناسِ مَنْ لا يَعْفُ عَنِ الزَّلَّةِ وَلا يَسْتُرُ الْعَوْرَةَ ؛ بدترين مردم كسى است كه از لغزشها نمىگذرد و عفو نمىكند ، و عيوب مردم را نمىپوشاند » . « 2 »
6 - در حديثى مىخوانيم كه مرد ( خطاكارى ) را نزد مأمون حاضر كردند ، او تصميم داشت گردنش را بزنند ، و امام على بن موسى الرضا عليه السلام حاضر بود ، مأمون عرض كرد : « ما تَقُولُ يا ابَا الْحَسَنِ ؛ شما دراينباره چه مىفرماييد : « فَقالَ اقُولُ انَّ اللَّهَ لا يَزيدُكَ بِحُسْنِ الْعَفْوِ الَّا عِزّاً فَعَفى عَنْهُ ؛ حضرت فرمود : من مىگويم خداوند با حسن عفو جز عزّت تو را نمىافزايد » .
مأمون اين سخن را شنيد و آن مرد را ( كه به احتمال قوى يك جرم سياسى بر ضد مأمون داشت ) بخشيد « 3 »
7 - در حديث ديگرى از امير مؤمنان على عليه السلام آمده است كه فرمود : « قِلَّةُ الْعَفْو اقْبَحُ الْعُيُوبِ ، وَ التَّسَرُعُ الَى الانتِقامَ اعْظَمُ الذُنُوبِ ؛ كمى عفو و گذشت زشتترين عيبها است ، و شتاب كردن به سوى انتقام بزرگترين گناهان است » . « 4 »
8 - همان حضرت در كلمات قصارش در نهج البلاغه فرموده است : « اذا قَدَرْتَ عَلَى
هامش
( 1 ) . همان مدرك ، جلد 4 ، صفحه 184 ( حديث 5769 ) .
( 2 ) . شرح غرر الحكم ، جلد 4 ، صفحه 175 ( حديث 5735 ) .
( 3 ) . بحار الانوار ، جلد 49 ، صفحه 172 ، حديث 10 .
( 4 ) . شرح غرر ، جلد 4 ، صفحه 505 ، حديث 6766 .