استقبال از سخنان سخنچينان شود . در حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم كه فرمود : « لا تَعْجَلَنَّ الى تَصْدِيْقِ وَآشٍ وَ انْ تَشَبَّهَ بِالنَّاصِحِيْنَ ؛ در تصديق سخنان افراد سخن چين عجله نكن هر چند خود را در لباس خيرخواهان درآورند » . « 1 »
* * *
اصلاح ذات البين
نقطهء مقابل سخن چينى و سعايت ، اصلاح ذات البين است كه فرد مىكوشد با سخنان خود ميان دو نفر كه اختلاف است صلح و صفا برقرار سازد . اين صفت يكى از فضايل مهم اخلاقى است كه در آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى به آن اشاره شده است .
آياتى را كه به اين معنى اشاره مىكند در ذيل آيات مربوط به نكوهش نمّامى و سخن چينى آورديم و در اينجا به سراغ بخشى از روايات مهمى كه در اين زمينه رسيده است مىرويم .
1 - در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه فرمود : « مَنْ مَشى فى صُلْحٍ بَيْنَ اثْنَيْنٍ صَلَّى عَلَيْهِ مَلائِكَةُ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ وَ اعْطِىَ ثَوابَ لَيْلَةِ الْقَدْرِ ؛ كسى كه در طريق اصلاح ميان دو نفر گام بردارد ، فرشتگان آسمان بر او درود مىفرستند ، تا زمانى كه باز گردد ، و ثواب شب قدر به او داده مىشود » . « 2 »
2 - در حديث ديگرى از امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم كه در آخرين وصايايش به فرزندان گرامىاش امام حسن و امام حسين عليهما السلام فرمود : اصلاح ذات البين را ترك نكنيد ، « فَانِّى سَمِعْتُ جَدَّكُما صلى الله عليه و آله يَقُولُ صَلاحُ ذاتِ الْبِينِ افْضَلُ مِنْ عامَّةِ الصَّلاةِ وَ الصِّيامِ ؛ اصلاح در ميان مردم از تمام نمازها و روزهها برتر است » . « 3 »
3 - در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله آمده است كه فرمود : « الا اخْبِرُكُمْ بِافْضَلِ مِنْ دَرَجَةِ الصِّيامِ وَ الصَّلاةِ وَالصَّدَقَةِ اصْلاحُ ذاتِ البينِ فَانَّ فِسادَ ذاتِ البينِ هِىَ الْحالِقَةُ ؛
هامش
( 1 ) . غرر الحكم ، شماره 10327 .
( 2 ) . وسائل الشيعه ، جلد 13 ، صفحه 163 ، حديث 7 .
( 3 ) . نهج البلاغه ، نامهء 47 .