است ، هر چند بازده ضعيف داشته باشد و هرگز به كارهايى كه سروصدا و آوازهاى ندارد تمايل نشان نمىدهند هر چند فايدهء آن براى جامعه فوقالعاده زياد باشد .
جاهطلبان توقع و انتظار دارند دائما مدح آنها شود ، كمترين نقد و نكوهش از آنها به عمل نيايد ، انتظار دارند در مجالس همه آنها را احترام كنند و كسى بالاتر از آنها ننشيند ، در اثناء سخنان آنها سخن نگويد و به اصطلاح سخن آخر ، سخن آنها باشد .
افرادى كه آنها را تكريم و تعظيم مىكنند در نظر آنها افراد با معرفتى هستند و افرادى كه نسبت به آنها اعتنايى ندارند ، افرادى بى معرفت و نمك نشناسند ؛ به همين دليل اين افراد غالباً مورد تنفّرند و اگر نيازمندانى به آنها مراجعه كنند از روى اجبار و ناچارى است .
اين افراد بسيار زود شناخته مىشوند حتى در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده است : « انَّ شِرارَكُمْ مَنْ احَبَّ انْ يُوَطَّأَ عَقِبَهُ ؛ كسانى كه دوست دارند مردم پشت سر آنها بيفتند بدترين شما هستند » . « 1 »
در حديث ديگر از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « مَنْ احَبَّ انْ يُمَثَّلَ لَه الرِّجالَ فَلْيُتَبَؤ مَقْعَدُهُ مِنَ النَّارِ ؛ كسى كه دوست دارد مردم دست به سينه در مقابل او بايستند خود را مهياى آتش دوزخ كند ! » « 2 »
ديگر از نشانههاى آنها اين است كه آنها در دنيائى از وهم و خيال به سر مىبرند و آنچه را در واقعيت عينى از مقام و منزلت به دست نمىآورند ، در عالم اوهام و خيالات براى خود فراهم مىسازند .
* * *
اسباب و انگيزههاى حبّ جاه
مرحوم « فيض كاشانى » در بحث « حبّ جاه » سخن جالبى دارد ، مىگويد : « تعلّق خاطر مردم به جاه و مقام ، و يا به تعبير ديگر مالكيت قلوب و دلها بيش از تعلّق
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحه 299 ، حديث 8 .
( 2 ) . مكارم اخلاق ، جلد 1 ، صفحه 26 .