باشيد ! به خدا سوگند ، خدائى كه دانه را شكافت ، و انسان را آفريد ، اگر نه اين بود كه جمعيت بسيارى گرداگردم را گرفته و به ياريم قيام كردهاند و از اين جهت ، حجت تمام شده است ، اگر نبود عهد و مسئوليتى كه خداوند از علماء و دانشمندان ( هر جامعه ) گرفته كه در برابر شكمخوارى ستمگران و گرسنگى ستمديدگان سكوت نكنند ، من مهار شتر خلافت را رها مىساختم و از آن صرف نظر مىنمودم و آخر آن را با جام آغازش سيراب مىكردم » « 1 » .
نشانههاى جاهطلبى
افراد جاهطلب را غالباً مىتوان از حركات و كلمات و رفتارشان شناخت ؛ آنها تمايل دارند تمام كارهاى نيكى را كه انجام مىدهند تابلو كنند و همه از آن آگاه شوند تا در نزد مردم مقام و منزلتى پيدا كنند .
به همين دليل جاهطلبان غالباً به رياكارى نيز كشيده مىشوند چرا كه بدون رياكارى حسّ جاهطلبى آنها اشباع نمىشود لذا بعضى از بزرگان اخلاق جاهطلبى و رياكارى را همراه يكديگر در كتابهاى خود عنوان كردهاند « 2 » .
بسيارى از جاهطلبان حتى علاقه دارند كارهايى را هم كه انجام ندادهاند به حساب آنها بگذارند و به مضموت آيهء شريفهء : « وَ يُحِبُّونَ انْ يُحْمَدُوا بِمالَمْ يَفعَلُوا ؛ دوست دارند نسبت به كار نيكى كه انجام ندادهاند مورد ستايش قرار گيرند ! » « 3 »
هدف آنها كسب وجاهت عمومى و اسم و آوازه است از هر طريقى كه باشد نه براى اينكه وجاهت عمومى را مقدمهاى براى انجام اصلاحات اجتماعى و كارهاى خير قرار دهند ، بلكه به اين منظور كه مردم آنها را بستايند و در برابر آنها خضوع كنند ، و به مدح ستايش آنها بپردازند .
جاهطلبان سعى مىكنند به سراغ كارهايى بروند كه اسم و آوازه و شهرتى در آن
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبه 3 .
( 2 ) . به محجة البيضاء ، جلد 6 ، صفحه 106 به بعد مراجعه شود كه در حدود صد صفحه دربارهء اين دو بحث نموده است .
( 3 ) . آل عمران ، آيهء 188 .