از مجموع آياتى كه در بالا ذكر شد و بعضى ديگر آيات مشابه به خوبى استفاده مىشود كه جاهطلبى مخصوصاً اگر با صفات زشت ديگر همچون كبر و غرور و تعصّب و لجاجت توأم شود آثار مرگبار در زندگى انسانها دارد و مىتواند نه تنها يك فرد بلكه جامعهاى را به سقوط بكشاند .
حبّ جاه در روايات اسلامى
در روايات اسلامى از اين صفت رذيله نكوهش شديد شده گاه تحت عنوان « حب جاه » ، گاه تحت عنوان « حبّ رياست » و گاه تحت عنوان « شرف » كه به عنوان نمونه ، روايات ذيل از ميان انبوه روايات گلچين شده است :
1 - تأثير مخرّب اين رذيلهء اخلاقى در دين انسان به قدرى شديد است كه در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « ما ذِثْبانِ ضارِيانِ ارْسِلا فِى زَرِيبَةِ غَنَمٍ اكْثَرُ فَساداً فِيها مِنْ حُبِّ الْمال وَ الْجاهِ فِى دِينِ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ ؛ دو گرگ درنده كه در آغل گوسفندان رها شوند فساد و خرابى آنها بيشتر از حبّ مال و مقام در دين انسان مسلمان نيست » . « 1 »
مطابق اين بيان ، جاهطلبى و مقام پرستى ، دين و ايمان انسان را بر باد مىدهد ، آنگونه كه گرگ گرسنه گوسفندان را .
2 - در حديث ديگرى از همان حضرت مىخوانيم : « حُبُّ الْجاهِ وَ الْمالِ يُنْبِتانِ النِّفاقَ فِى الْقَلْبِ كَما يُنْبِتُ الْماءُ الْبَقْلَ ؛ علاقهء شديد به مقام و مال ، نفاق را در قلب انسان مىرويانند همان گونه كه آب سبزه را مىروياند » . « 2 »
3 - در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم : « مَنْ طَلَبَ الرِّئاسَةَ هَلَكَ ؛ كسى كه طالب مقام باشد ( و دلباختهء آن گردد ) هلاك مىشود » . « 3 »
4 - اين مسأله به قدرى اهميت دارد كه در روايات اسلامى نسبت به ظهور كمترين نشانههاى آن هشدار داده شده است از جمله در حديثى از همان امام
هامش
( 1 ) . ميزان الحكمه ، جلد 1 ، صفحه 492 ( حديث 3034 ) .
( 2 ) . المحجة البيضاء ، جلد 6 ، صفحه 112 .
( 3 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحه 297 ، حديث 2 .