خود در راه خدا و اقامهء نماز و اداء زكات و وفاى به عهد و شكيبايى در مشكلات و در هنگام جهاد ، توصيف مىكند .
از مجموع اين اوصاف به خوبى مىتوان نتيجه گرفت كه صادقان فقط صادقان در سخن و كلام نيستند ، بلكه صدق در ايمان و عمل و در طريق ايثار و جان فشانى و اطاعت پروردگار نيز در برنامهء آنها است ، گرچه اين مفهوم ، مفهوم وسيعى است ، ولى نمونهء كامل و اتمّ آنها معصومانند .
لذا در رواياتى كه از طرق اهل بيت و اهل سنت نقل شده مىخوانيم كه اين آيه تفسير به على بن ابى طالب و يارانش ، يا تفسير به على بن ابى طالب و اهلبيتش شده است .
علّامه ثعلبى در تفسير خود از ابن عباس نقل مىكند كه گفت « مع الصّادقين يعنى مع على بن ابىطالب و اصحابه » . « 1 »
گروه ديگرى از علماى اهل سنت مانند علّامه گنجى در كفاية الطالب ، و سبط بن جوزى در تذكره ، نيز همين معنى را نقل كردهاند . با اين تفاوت كه به جاى اصحاب ، اهل بيت آمده ، و در ذيل آن مىخوانيم : « قالَ بْنُ عباس : عَلِىٌّ سَيِّدُ الصَّادِقين ؛ ابن عباس گفت : على عليه السلام سيد و سرور صادقان است » . « 2 »
در رواياتى نيز از جابر بن عبد اللَّه انصارى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم كه در تفسير اين آيه فرمود : « اى آل محمّد ؛ منظور آل محمّد صلى الله عليه و آله است » . « 3 »
بسيارى از مفسران از مطلق بودن آيه چنين استفاده كردهاند كه اين دستور شامل همهء مسلمانها در هر زمان و مكان مىشود ، و از آنجا كه صادق مطلق امام معصوم عليه السلام است ، دلالت مىكند كه در هر زمان بايد پيشواى معصوم عليه السلام وجود داشته باشد . ( و تعبير به صيغهء جمع - صادقين - به خاطر مجموع مخاطبان در تمام زمانها است ) .
نتيجه اين كه همهء ما موظّفيم كه هميشه با صادقان باشيم ، صادقانى كه
هامش
( 1 ) . احقاق الحق ، جلد 3 ، صفحه 297 .
( 2 ) . همان مدرك .
( 3 ) . تفسير نور الثقلين ، جلد 2 ، صفحه 280 .