و سبب نجاتشان مىشود ( نه اين كه صدق آنها در قيامت سبب نجات است چرا كه قيامت داراى تكليف نيست ) .
سپس در ادامهء اين سخن به پاداش آنها اشاره كرده مىافزايد براى آنها باغهايى از بهشت كه از زير درختانش نهرها جارى است ، جاودانه در آن خواهند ماند و هم خداوند از آنها راضى و هم آنها از خدا راضى و خشنودند ، و اين پيروزى و رستگارى بزرگى است ( لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِى مِنْ تَحْتِهَا الْانْهارُ خالِدِينَ فِيها ابَداً رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ ذلِكَ الْفَوْزُ العَظِيمُ ) .
از يك سو بهشت با آن مواهبش و جاودانه بودنش ، و از سوى ديگر رضايت و خشنودى خداوند ، و تعبير به فوز عظيم ( رستگارى بزرگ ) به خوبى نشان مىدهد كه مقام صادقان تا چه حد و الا است ، و شايد اين به خاطر آن است ، كه تمام اعمال نيك را مىتوان در عنوان صدق و راستى خلاصه كرد ، و يا به تعبير ديگر كليد آنها صداقت و راستگويى است .
بديهى است خدا از هر كس خشنود باشد هر چه از او بخواهد به او مىدهد ، و طبيعى است هنگامى كه انسان به تمام خواستههايش برسد خشنود خواهد شد بنابراين خشنودى خدا سبب خشنودى او مىشود ، و اين خشنودى متقابل نعمتى است كه هيچ نعمتى به پاى آن نمىرسد . و موهبتى كه نصيب صادقان و راستگويان مىشود .
اين تعبير ( رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ ) در چهار مورد در قرآن مجيد آمده كه دقت در آنها عظمت مفهوم آن را نشان مىدهد ، در يك جا سخن از مهاجران و انصار و تابعين است ، در جايى ديگر ، سخن از حزب الله است ، و در مورد سوم سخن از خَيرُ البَرِيّه ( بهترين انسانها ) است ، و در آيهء مورد بحث سخن از صادقان است ، و نشان مىدهد صادقان حِزبُ اللّه ، وَ خَير البريّه و در زمرهء مهاجران و انصار و تابعين محسوب مىشوند .
* * *
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 202
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٢