در دومين آيه جميع مؤمنان را مخاطب قرار داده و دستور مىدهد تقواى الهى را پيشه كنند و همواره با صادقان باشند ( يا ايُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ كُونُوا مَعَ الْصادِقِينَ ) .
با توجه به اين كه اين گونه خطابها كه اصطلاحاً از آنها تعبير به خطابات مشافهه مىشود ، تمام مؤمنان را در هر زمانى و در هر مكانى شامل مىشود ، روشن مىگردد كه بودن در كنار صادقان وظيفهاى است براى همگان در هر زمان و در هر مكان و دليل بر اين است كه براى اين كه بتوانند راه پرپيچ و خم تقوا را بدون انحراف و اشتباه طى كنند ، بايد همراه صادقان گام بردارند .
در اين كه منظور از صادقين در آيه چه كسانى هستند ، تفسيرهاى مختلفى براى آن ذكر شده است .
بعضى آن را به پيامبر اسلام و يارانش تفسير كردهاند ، و بعضى آن را به كسانى كه داراى صدق نيت و درستى در عقايد و اعمال بودهاند ، و هرگز از او جدا نشدند ، و بعضى تفسيرهاى ديگرى براى آن ذكر كردهاند .
ولى مراجعه به ساير آيات قرآن ، اين آيه را تفسير مىكند . در آيهء 15 حجرات مىخوانيم « انَّما الْمُوْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِامْوالِهِمْ وَ انْفُسِهِمْ فِى سَبِيلِ اللَّهِ اولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ ؛ مؤمنان كسانى هستند كه به خدا و پيامبرش ايمان آورده سپس شك و ترديدى به خود راه ندادهاند ، و با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد كردهاند ، اينها صادقانند » .
در اين آيه صادقان با اوصاف والائى مانند ايمان خالى از هرگونه شك و ترديد و جهاد با جان و مال در راه خدا ، توصيف شدهاند .
و در آيهء 8 سورهء حشر يكى از مصاديق بارز آنها را مهاجرانى ذكر مىكند كه اموال و خانههاى خود را رها كرده و براى جلب رضاى خدا هجرت كردهاند ، و پيوسته به يارى دين خدا و فرستادهء او ، پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله شتافتند .
و در آيهء 117 سوره بقره آنها را به اوصاف مهم ديگرى از قبيل ايمان به خدا و روز قيامت و فرشتگان و كتب آسمانى و پيامبران و همچنين انفاق بهترين اموال
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 203
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٣