انسان هنگامى كه به ياد اين نصيحت لقمان به فرزند دلبندش مىافتد كه مىگفت « يا بُنَّىَّ ادِّ الْامانَةَ تَسْلُمُ لَكَ دُنْياكَ وَ آخِرَتُكَ وَكُنْ امِيناً تَكُنْ غَنِيّاً ؛ فرزندم امانت را ادا كن تا دنيا و آخرتت سالم باشد ، و امين باش تا غنى شوى » . « 1 » با تمام وجودش تشويق مىشود كه به سوى اين فضيلت اخلاقى يعنى امانت حركت كند ، و از خيانت بگريزد .
اگر به اين نكته توجه كنيم كه به گفته امير مؤمنان على عليه السلام : « رَأْسُ الْكُفْرِ الْخِيانَةُ ؛ سر رشتهء كفر خيانت است » . « 2 » و در جاى ديگر فرمود : « رَأْسُ النِّفاقِ الْخِيانَةَ ؛ سر رشته نفاق خيانت است » . « 3 » و در جاى ديگر فرمود : « جانِبِ الْخِيانَةَ فَانَّها مُجانِبَةُ الْاسْلامَ ؛ از خيانت كنارهگيرى كنيد كه سبب كنارهگيرى از اسلام است » . « 4 » از خيانت وحشت خواهيم كرد ، و به عظمت اين گناه كه با كفر و نفاق و دورى از اسلام برابرى مىكند آشنا مىشويم ، و اين عامل بازدارندهء مهمى است .
هنگامى كه به اين حديث تكان دهنده گوش فرا دهيم كه بنيانگذار اسلام پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « ارْبَعٌ لا تَدْخُلُ بَيْتاً واحِدَةٌ مِنْهُنَّ الَّا خَرِبَ وَ لَمْ يَعْمُرْ بِالْبَرَكَةِ الْخِيانَةُ وَ السِّرِقَةُ وَ شُرْبُ الْخَمْرِ وَ الزِّنا ؛ چهار چيز است كه اگر يكى از آنها در خانهاى وارد شود ، ويران مىگردد ، و هرگز بركات الهى آن را آباد نخواهد كرد ، خيانت ، سرقت ، شرب خمر ، و زنا » « 5 » به خطر خيانت به امانت ، بيشتر پى مىبريم .
بديهى است جامعهاى نيز كه يكى از اين چهار چيز يا همهء آنها در آن وارد شود ، مشمول همين حكم است ، ويران مىگردد و از بركت خالى مىشود .
* * * اين نكته نيز قابل دقت است همان گونه كه امانت داران بايد در امانت خيانت نكنند ، امانتگذاران نيز بايد به هوش باشند كه امانت خويش را به دست چه كسى
هامش
( 1 ) . ميزان الحكمه ، جلد 1 ، صفحه 215 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . غرر الحكم .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . بحار الانوار ، جلد 76 ، صفحه 125 .