بيانگر نهايت اهتمام اسلام به اين مسألهء مهم اخلاقى است ، از ميان اين روايات گلچينى كردهايم كه ذيلًا از نظر مىگذرد :
1 - در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه فرمود : « الْاسْلامُ حُسْنُ الْخُلْقِ ؛ اسلام همان خوش رويى است » . « 1 » اين تعبير نشان مىدهد كه عصارهء تعليمات اسلام همان حسن خلق است .
2 - در حديثى از حضرت على عليه السلام در يك تعبير جامع و جالب مىخوانيم : « عنوانُ صحيفةُ المؤمن حسنُ خُلقه ؛ سرلوحهء نامهء عمل انسان با ايمان حسن خلق او است » . « 2 »
مىدانيم آنچه در عنوان و سرلوحهء نامهء اعمال قرار مىگيرد ، بهترين و مهمترين آنها است و به تعبير ديگر ، چيزى است كه قدر جامع همهء اعمال نيك است و قبل از هر چيز نظرها را به خود متوجّه مىسازد .
3 - در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « اكْثَرُ ما تَلِجُ بِهِ امَّتى الْجَنَّةَ التَّقوى وَ حُسْنُ الْخُلْقِ ؛ بيشترين چيزى كه امت من به سبب آن وارد بهشت مىشوند تقوا و حسن خلق است » . « 3 »
در اين حديث حسن خلق همسنگ و همطراز تقوا قرار داده شده و به عنوان يكى از دو عامل اصلى ورود در بهشت معرفى شده است .
4 - در حديث ديگرى امير مؤمنان على عليه السلام مىفرمايد : « اكْمَلُكُمْ ايْماناً احْسَنُكُمْ خُلْقاً ؛ كسى كه ايمانش از همه كاملتر باشد ، حسن خلقش از همه بيشتر است » . « 4 »
آنچه در بالا آمد بخشى از رواياتى بود كه از اهميّت حسن خلق سخن مىگويد و اكنون به سراغ بخش ديگرى مىرويم كه از آثار و پى آمدهاى مادى و معنوى آن بحث مىكند :
1 - در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « الْخُلْقُ الْحَسَنُ يُذيبُ السَّيِّئَةَ ؛ حسن خلق گناهان را ذوب مىكند » . ( و آثار آن را مىشويد ) . « 5 »
هامش
( 1 ) . كنز العمّال ، جلد 3 ، صفحه 17 ، حديث 5225 .
( 2 ) . بحار الانوار ، جلد 68 ، صفحه 392 ، حديث 59 .
( 3 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحه 100 ، حديث 6 .
( 4 ) . بحار الانوار ، جلد 68 ، صفحه 387 ، حديث 34 .
( 5 ) . بحار الانوار ، جلد 72 ، صفحه 321 .