مىگويد : خداوندا ! به من روزى عطا كن تا فلان كار خير و نيك را بجا آورم ، هرگاه خداوند در او صدق نيّت بداند ( نه اينكه اين آرزو پوششى براى رسيدن به هوا و هوسها باشد ) تمام اجر و پاداشى را كه در صورت رسيدن به اين آرزو و انجام آن كارهاى خير استحقاق پيدا مىكرد براى او نوشته مىشود ( هر چند هيچ يك را انجام نداده باشد ) رحمت خداوند گسترده و كرمش بىپايان است » . « 1 »
اصولًا همّت انسان به اندازهء آرزوهاى مثبت اوست ، هر قدر دامنهء آنها گستردهتر باشد همّت او والاتر است و جالب اينكه از روايات اسلامى نيز به خوبى استفاده مىشود كه خداوند به مقدار اين آرزوها به افراد با ايمان ، اجر و پاداش مىدهد ، چرا كه نشانهء آمادگى روح و جسم آنها براى انجام هر چه بيشتر اعمال صالح است و حتّى از روايات استفاده مىشود كه اگر انسان آرزوى خوبى براى رضاى خدا داشته باشد از دنيا بيرون نمىرود مگر اينكه خداوند او را به آرزويش مىرساند ، در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « مَنْ تَمَنَّى شَيْئاً وَ هُوَ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ رِضاً ، لَمْ يَخْرُجْ مِنَ الدُّنْيَا حَتَّى يُعْطَاهُ ؛ كسى كه آرزوى چيزى كند در حالى كه رضاى خداوند متعال در آن باشد از دنيا خارج نمىشود مگر اينكه به خواستهء خود مىرسد » . « 2 »
البتّه ممكن است در مواردى مصالحى ايجاب كند كه انسان به آرزويش نرسد ، چرا كه اگر برسد آثار بدى مانند غرور و غفلت و عشق به دنيا و مانند آن در او ايجاد مىشود .
خداوند با الطاف خفيّهاش او را از وصول به آرزويش بازمىدارد .
اين بحث را با اشاره به نكتهء ديگرى پايان مىدهيم و آن اينكه : آرزوهاى سازنده و بلند انسان را به سازندگى خويش دعوت مىكند و سبب تكامل و ترقّى روحى او مىشود ، زيرا مىداند تكيه بر جاى بزرگان زدن بدون آماده ساختن اسباب بزرگى ميسّر نيست و به گفتهء شاعر عرب :
اعَلِّلُ النّفس بالآمال ادركُهَا * مَا اضْيَقَ الْعَيْشُ لَوْ لَا فُسْحَةُ الْامَلِ !
« خويشتن را به وسيلهء آرزوهاى سازنده پرورش مىدهم تا به آن برسم . چقدر ميدان زندگى تنگ است اگر گستردگى آرزوها نباشد » !
هامش
( 1 ) بحار الانوار ، جلد 8 ، صفحهء 261 .
( 2 ) بحار الانوار ، جلد 68 ، صفحهء 261 .