9
تعصّب و لجاجت
اشاره
بى ترديد اساسىترين پايهء عبوديّت و بندگى خدا ، تسليم و تواضع در برابر حق است و به عكس هرگونه تعصّب و لجاجت مايهء دورى از حقّ و محروم شدن از سعادت است .
تعصّب به معنى « وابستگى غير منطقى به چيزى » تا آنجا كه انسان حق را فداى آن كند و لجاجت به معنى اصرار بر چيزى است به گونهاى كه منطق و عقل را زير پا بگذارد ، ثمرهء اين دو شجرهء خبيثه نيز « تقليد كوركورانه » است كه سدّ راه پيشرفت و تكامل انسانهاست .
هنگامى كه به تاريخ انبياى بزرگ بازمىگرديم و علل انحراف و گمراهى اقوام پيشين را مورد بررسى قرار مىدهيم به خوبى مىتوان دريافت كه اين سه امر ( تعصّب و لجاجت و تقليد كوركورانه ) نقش اصلى را در انحراف آنها داشته است و قرآن مجيد پر است از اشارات روشن به اين مسئله كه در يك بررسى فشرده در اينجا به سراغ آن مىرويم :
از قوم نوح عليه السلام آغاز مىكنيم ، قرآن مجيد مىگويد :
1 - وَ انِّى كُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا اصَابِعَهُمْ فِى آذَانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيَابَهُمْ وَ اصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْبَاراً ( سورهء نوح ، آيهء 7 )