فرعونها و نمرودها به خاطر غرورشان از خدا دور شدند و به سرنوشت شومى كه عبرت براى همگان شد گرفتار گشتند .
« غرور » گاه در يك فرد پيدا مىشود و گاه قوم و ملّت يا نژادى در چنگال اين رذيلهء اخلاقى گرفتار مىشوند و بى شك قسم دوم خطرناكتر است ؛ زيرا گاه كشور يا دنيايى را به آتش مىكشد و نمونهء آن جنگ جهانى اول و دوم بود كه حدّ اقل يكى از علل عمدهء آن غرور و نژادپرستى آلمانىها بود .
با اين اشاره ، نخست به سراغ تفسير واژهء « غرور » در منابع لغت و كتب علماى اخلاق و سپس به سراغ آيات و روايات و تفسير و تحليل آنها مىرويم و به دنبال آن از اسباب غرور ، آثار و پيامدها و راه درمان آن سخن مىگوييم .
* * *
1 - مفهوم غرور
اين واژه به طور وسيعى در كلمات عرب مخصوصاً در آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى به كار رفته و در گفتگوهاى روزمرّهء فارسى زبانان نيز كم و بيش در همان معانى اصلى يا لوازم آن به كار مىرود .
« راغب » در كتاب « مفردات » واژهء « غَرور » ( به فتح غين كه معنى وصفى دارد ) را به معنى هر چيزى كه انسان را مىفريبد و در غفلت فرومىبرد خواه مال و مقام باشد يا شهوت و شيطان تفسير مىكند .
در « صحاح اللغة » « غُرور » به معنى امورى كه انسان را غافل مىسازد و مىفريبد ( خواه مال و ثروت باشد يا جاه و مقام يا علم و دانش و غير آن ) تفسير شده است .
بعضى از ارباب لغت - به گفتهء « طريحى » در « مجمع البحرين » گفتهاند : « غرور چيزى است كه ظاهر جالب و دوست داشتنى دارد ولى باطنش ناخوشايند و مجهول و تاريك است » .
در كتاب « التحقيق فى كلمات قرآن الكريم » بعد از نقل كلمات ارباب لغت چنين آمده