اعراب
« اسم ربّك » مفعول براى « سبّح » . اين فعل گاهى بنفسه متعدّى است همانند اين آيه و گاهى به وسيلهء « با » متعدّى مىشود نظير سخن خداوند : « فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ » . « 1 » « الأعلى » صفت براى « ربّك » است و همچنين ، « الّذى خلق » . « فلا تنسى » « لا » نافيه و به معناى « فما تنسى » است . « ما شاء » « ما » به معناى « الّذى » و محلش نصب است . بنابر اينكه مستثنا مىباشد : « لا تنسى شيئا من القرآن الّا الّذى اراد اللّه ان تنساه منه » . « الَّذِي يَصْلَى النَّارَ » صفت براى « الأشقى » است .
تفسير
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى . خطاب ويژهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است ، ليكن تكليف همگان را دربر مىگيرد و معناى آيه چنين است : خدا را از داشتن شريك ، همسر ، فرزند ، و هرچيزى كه شايستهء عظمت و بزرگى او نيست ، منزّه بدان . هيچچيزى بر منزّه بودن خداوند ، بيش از كلمهء : « لا إله الا الله » دلالت نمىكند . اينكه خداوند به منزّه دانستن نام فرمان داده ، نه ذات ، بدينسبب است كه بالاترين تلاش انسان ، همان شناخت خدا از طريق نامهاى نيكو و صفات بزرگ اوست ، امّا ذات خدا را انديشهها و فهمها نمىتوانند بشناسند . الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى ، آنچه را كه مىخواست بيافريند ، آفريد و