اعراب
« السماء » فاعل براى فعل مقدر است كه فعل موجود آن را تفسير مىكند و همچنين « الكواكب » و « البحار » و « القبور » . « علمت نفس » جواب است براى « اذا » . « ما غرّك » « ما » براى استفهام ، مبتدا و جملهء « غرّ » خبر آن است . و « الّذى خلقك » صفت دوم براى « ربّك » . « فى أىّ صورة » متعلق به « ركّبك » . « ما » از لحاظ اعراب زايد است و جملهء « شاء » صفت براى « صورة » . « ركّبك » با « فا » همراه نشده ، زيرا بيان براى « عدلك » است . « كراما » صفت براى « حافظين » و همچنين است « كاتبين » . « و ما ادراك » . « ما » مبتدا و جملهء « أدراك » خبر آن است . « ما يَوْمُ الدِّينِ » « ما » خبر مقدّم و « يوم » مبتداى مؤخّر . « يَوْمَ لا تَمْلِكُ » « يوم » مفعول است براى فعل مقدر : « اذكر يوم لا تملك » .
تفسير
اين سوره كاملا همانند سورهء پيشين است كه تصوير برخى از رويدادهاى روز قيامت و رويدادهاى پس از آن ، همچون حسابرسى و كيفر را بيان مىكند . إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ ، هرگاه آسمان بشكافد و ستارگانش فرو افتند . از اين قبيل است سخن خداوند : « آنگاه كه آسمان شكافته شود ، رنگى سرخ چون رنگ چرم خواهد داشت » . « 1 » وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ ، آنگاه كه ستارگان پايين آيند و نابود