روشنايى سپيده دم ، هم ديده مىشود و هم شنيده . چه ، تو جيكجيك گنجشك و بانك خروس را مىشنوى .
إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ * ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ .
اين آيات جواب قسم است . ضمير « انّه » به قرآن برمىگردد كه از سياق فهميده مىشود و مراد از رسول ، جبرئيل است . خداوند قرآن را به جبرئيل نسبت داده ، زيرا او حامل قرآن است و آن را از سوى خدا به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله منتقل مىكند . جبرئيل ، احترام و مقام بزرگى در نزد خدا دارد . او در نازل كردن قرآن امين است و بر انجام اين وظيفه و ديگر وظايفى كه به او موكول مىشود ، نيرومند است . نظير اين سخن خدا در آيهء 6 از سوره نجم بيان شد .
مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ .
« ثمّ » يعنى آنجا و اين واژه به جايگاهى اشاره دارد كه جبرئيل در آن اطاعت مىشود و اين جايگاه از جهان غيب است كه حقيقت آن را هيچكس جز خدا نمىداند .
وَ ما صاحِبُكُمْ بِمَجْنُونٍ .
خطاب به سران قريش است و صاحب آنها محمّد صلّى اللّه عليه و آله مىباشد . برخى از آنان ، او را به ديوانگى نسبت دادند ، چنانكه در آيهء 6 از سوره حجر آمده است : « گفتند : اى مردى كه قرآن بر تو نازل شده ، حقا كه تو ديوانهاى » . از اين رو ، خداوند او را از دروغى كه سران قريش به او مىبستند تبرئه كرد . نظير اين آيه در آيهء 2 از سورهء قلم بيان شد .
وَ لَقَدْ رَآهُ بِالْأُفُقِ الْمُبِينِ .
آيا هنگامى كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله از بهشت و دوزخ به شما خبر مىدهد ، مىگوييد : او ديوانه است ؟ چنين نيست ، زيرا قرآن از سوى خدا وحى شده است و خداوند آن را با زبان جبرئيل به پيامبرش وحى كرده ، جبرئيلى كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله او را در افق روشن ، در چهرهء حقيقى او و به راستى مىبيند و ترديدى در اين رؤيت وجود ندارد . نظير اين سخن خداوند در آيهء 12 از سوره نجم بيان شد .
وَ ما هُوَ عَلَى الْغَيْبِ بِضَنِينٍ .
ضمير « هو » به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله برمىگردد و مراد از « غيب » قرآن است و معناى آيه چنين مىباشد : محمّد صلّى اللّه عليه و آله قرآن را پنهان نمىكند و از بيم اينكه شما اى مشركان ، بگوييد : او ديوانه است ، از اعلان حق خوددارى