برمىگردد و معنايش چنين است : خداوند به روز سوگند ياد كرده كه خورشيد را به طور روشن در برابر ديدگان برملا و آشكار ساخته است . هدف از اين سوگند آن است كه خداوند مىخواهد ما را به فايدههاى بزرگ خورشيد توجّه دهد ، تا خدا را سپاس گزاريم و ستايش كنيم .
وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها .
نيز « هاء » [ در « يغشاها » ] به خورشيد برمىگردد . خداوند به شب سوگند ياد كرده است ، آنگاه كه روشنايى خورشيد را فرو مىپوشاند و از آن اثرى برجاى نمىماند ، نه به طور مستقيم ، چنانكه در روز ، نور مستقيم خورشيد را مشاهده مىكنيم و نه به طور غيرمستقيم و به واسطه روشنايى ماه كه نورش را از خورشيد مىگيرد . البتّه ، اين حادثه ، تنها در شب نخست و يا آخرين شب ماه قمرى تحقّق مىيابد كه هلال با چشم ديده نمىشود و يا بسيار ضعيف ديده مىشود . شب همانند روز منفعتهايى دارد كه از جملهء آنها آرامش و آسايش است .
وَ السَّماءِ وَ ما بَناها ،
سوگند به آسمان و ساختمان آن . بنا [ در اين آيه ] به معناى بناء است ، زيرا « ما » در اينجا مصدريه مىباشد و مقصود ، ساختمان ستارگانى است كه در آسمان ، در افلاك خود شناورند و به وسيلهء نيروى جاذبه ، برخى از آنها با برخى ديگر همبستگى دارند . نظير اين سخن خداوند در آيهء 47 از سورهء ذاريات و آيه 6 از سوره ق و آيه 12 از سورهء نبأ بيان شد .
وَ الْأَرْضِ وَ ما طَحاها .
« طحا » به معناى « طحو » است . [ زيرا « ما » در اينجا مصدريه مىباشد ] . در آيهء 31 از سورهء نازعات آمده است :
« وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها »
واژههاى « دحو » و « طحو » هر دو به معناى گسترشاند .
نظير اين سخن خدا در چندين آيه بيان شد و از آن جمله در آيهء 22 از سورهء بقره .
آفرينش نيكوى نفس
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها .
« سوّا » به معناى تسويه [ و « ما » در اينجا مصدريه ] است .
نفس عبارت از چيزى است كه انسانيت انسان و حيوانيّت حيوان به وسيلهء آن تحقّق