مىرود ، « هاء » براى زن و « هاء » براى مرد و « هاؤما » براى دو مرد و يا دو زن . « كتابيه » دراصل « كتابى » بوده است و « ها » براى سكت است و مفعول برا ى « اقرأوا » . مفعول « هاؤم » محذوف است : هاؤم كتابيه و اين حذف به اين دليل است كه مفعول دوم بر آن دلالت مىكند . « حسابيه » همانند « كتابيه » دراصل ، « حسابى » بوده است و مفعول « ملاق » مىباشد .
« فِي عِيشَةٍ »
متعلق به محذوف و خبر براى « هو » است .
« قُطُوفُها دانِيَةٌ » ،
مبتدا و خبر و جمله در محلّ جر ، صفت براى « جنّة » . « هنيئا » صفت براى مفعول مطلق محذوف : شرابا و أكلا هنيئا » . « يا ليتنى » « يا » صرفا براى تنبيه است و همچنين « يا » در « يا ليتها » . « ها » ى « ليتها » به
« الْمَوْتَةَ الْأُولى »
و يا بهحالتى كه در آن است برمىگردد . « جحيم » منصوب به
« صَلُّوهُ » :
او را وارد آتش كند . « ذرعها » مبتدا ، « سبعون » صفت و « ذراعا » تميز است . جملهء
« فَاسْلُكُوهُ »
خبر و
« فِي سِلْسِلَةٍ »
متعلق به « اسلكوه » است .
تفسير
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَهْ * إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاقٍ حِسابِيَهْ .
خداوند در آيهء پيشين فرمود : « آن روز شما را پيش آورند و هيچچيزى از شما پوشيده نماند » . در اين آيه تفاوتى را كه در روز قيامت ميان اصحاب راست و اصحاب چپ وجود دارد بيان مىكند . مراد از راست ، دراينجا ايستايى و واپسگرايى و مراد از چپ ، « چپ پيشرو » نيست ، بلكه مراد از راست ، بركت و خوبى و مقصود از چپ ، نكبت و بدى است و اين براساس عادت و اصطلاح عرب است كه از نيكى به راست ( يمين ) و از بدى به چپ ( شمال ) تعبير مىكنند . آنان بهوسيلهء بانگزدن بر پرنده استخاره مىكردند ، بدين ترتيب كه اگر از سمت راست مىپريد ، آن را به فال نيك مىگرفتند و اگر از سمت چپ مىپريد ، آن را به فال بد مىگرفتند .
بنابراين ، معناى آيه چنين است : انسانهاى خوشبخت در روز قيامت باكمال افتخار و