كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ دِيارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ .
مراد از
« الَّذِينَ كَفَرُوا »
دراينجا ، به اتّفاق مفسّران ، بنى نضير است و دربارهء « اول الحشر » اختلاف كردهاند . رازى مىگويد :
ابن عبّاس و بيشتر مفسّران بر اين عقيدهاند كه معناى اول الحشر آن است كه اهل كتاب براى نخستينبار از جزيرة العرب اخراج شدند ، درحالىكه پيش از اين ، در عزّت و امنيّت زندگى مىكردند . اين ديدگاه دور بهنظر نمىرسد ؛ زيرا بيرون راند مرحلهء دوم بهدست خليفهء دوم صورت گرفت . معناى آيه چنين است : خداوند با دستان مسلمانان ، بنى نضير را از خانههايشان بيرون راند و اين ، نخستين آوارگى يهود از جزيرهء عربى محسوب مىشود . امّا عاملى كه باعث اين آوارگى شد ، عبارت است از :
نيرنگ ، خيانت و شكستن پيمان امنيّتى كه با پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بسته بودند .
پرسش : بهرغم اينكه مجازات بر چند نوع است ، چرا پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بنى نضير را به وسيلهء آوارهكردن و مصادرهء اموال منقول و غيرمنقولشان مجازات كرد ؟
پاسخ : پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آنان را برطبق آيينى كه بدان اعتقاد داشتند ، مجازات كرد ، چون تورات آنان آشكارا مىگويد : « شهرى را كه مىگشايى از آن توست و تمامى مردمى كه در آن هستند ، زير فرمان تو در مىآيند و بردهء تو مىشوند و اگر اين مردم با تو از در صلح وارد نشدند و با تو جنگيدند ، شهر را به محاصره درآور و هرگاه پروردگارت و خدايت ، تو را بر اين شهر پيروز كرد ، تمامى مردان آن را از دمتيغ بگذران و امّا زنان ، كودكان ، چارپايان و تمامى آنچه در شهر مىباشند ، غنيمتى هستند براى تو كه آنها را براى خودت غنيمت مىگيرى - اصحاح 20 از تثنيه » . ترديدى نيست كه هركس به يكى از اديان و يا يك اصل پايبند باشد ، بايد تمامى احكام آن را بپذيرد و پيش از آنكه آن را براى ديگران به مورد اجرا بگذارد ، خودش بدان عمل كند . بنابراين ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله حتّى نسبت به بنى نضير مهربانى و دلسوزى كرد ؛ زيرا مردان را نكشت و زنان و كودكان را برطبق آيين و تورات آنها ، اسير نكرد . دراينباره در جلد ششم ، زير عنوان :
« آيا محمّد صلّى اللّه عليه و إله بر بنى قريظه ستم كرد ؟ » به تفصيل سخن گفتيم .