دانش ؟ او گفت : يكچيز هست كه از همه مهمتر است و آن عبارت است از : شناخت وقت مناسب . ما به چارلى مىگوييم : بله ، وقت لازم است ، ليكن مشروط بر اينكه وقت براى نيكى مناسب باشد نه براى بدى ، براى حق ، نه براى باطل ، چون بدى و طرفدارانش هرچند زمانشان به درازا كشد نابود خواهند شد .
يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَ أَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ .
برخى از مفسّران گفتهاند : مراد از ويرانى خانهها دراينجا ، آواره شدن از آنهاست .
« بِأَيْدِيهِمْ »
اشاره بدين نكته دارد كه سبب اين آوارگى خود آنها هستند ؛ زيرا پيمانشان با پيامبر صلّى اللّه عليه و إله را شكستند .
« أَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ »
اشاره بدان دارد كه مسلمانان ، بنى نضير را از خانههايشان آواره كردند . گروه ديگرى از مفسّران گفتهاند : بنى نضير پيش از كوچ كردن ، با دستان خودشان خانههايشان را خراب كردند ، تا سالم بهدست مسلمانان نيفتد و مسلمانان با دستانشان حصارهاى بنى نضير را ويران كردند تا به آنها راه پيدا كنند . نظرگاه اخير ، نزديكتر به صواب است و قرينه هم آن را تأييد مىكند و ظاهر آيه بر آن دلالت دارد و با معناى نخست هم منافات ندارد ، بلكه پسامد آوارگى و يكى از آثار آن محسوب مىشود .
فَاعْتَبِرُوا يا أُولِي الْأَبْصارِ .
منظور از عبرت و اندرز گرفتن آن است كه چيزى را به نظايرش برگردانيم و حكم آنها را بر او نيز جارى كنيم . خداوند بنى نضير را براثر خيانتشان آواره كرد . بنابراين ، بر انسان خردمند است كه از سرنوشت آنان اندرز بگيرد و از نيرنگ و خيانت دورى كند ، تا گرفتار سرنوشت آنان نشود .
وَ لَوْ لا أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمُ الْجَلاءَ لَعَذَّبَهُمْ فِي الدُّنْيا وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابُ النَّارِ .
خداوند بنى نضير را بهوسيلهء آوارگى در دنيا عذاب كرد و اگر چنين نمىشد ، آنها را به وسيلهء كشتار و نابودى عذاب مىكرد . چنانكه نسبت به بنى قريظه انجام داد . و در ساير حالتها آنان از عذاب دردناك رهايى نمىيافتند .
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ .
آنان سزاوار عذاب دنيا و آخرت شدند ؛ زيرا با خدا مخالفت ورزيدند و حدودش را زيرپا نهادند و با پيامبرش دشمنى كردند .
وَ مَنْ يُشَاقِّ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ