توقّروه : بزرگ شماريد او را .
بكرة و اصيلا : بامدادان و شامگاهان .
اعراب
« الظانين » صفت براى اهل شرك و نفاق است . « ظنّ السّوء » مفعول مطلق براى « ظانّين » . « مصيرا » تميز . « شاهدا » حال . « بكرة و اصيلا » مفعول فيه . « تسبّحوه فى الصباح و المساء » .
تفسير
وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُشْرِكاتِ الظَّانِّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ لَعَنَهُمْ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِيراً .
« السّوء » : زشتى ، بدى و فساد . ظنّ السوء و سوء الظن ، يك معنا دارد و مراد از بدگمانى به خدا دراينجا آن است كه او هرگز كسانى را كه در گورها هستند دوباره زنده نمىكند و هرگز اسلام و پيامبر اسلام را يارى نمىدهد و از اين قبيل گمانهاى منافقان و مشركان . معناى آيه بهطوركلى چنين است : همانگونه كه خداوند براى مؤمنان ، بهشتهاى پرنعمت را آماده كرده است ، براى كسانىكه نسبت به او گمان بد دارند نظير منافقان و مشركان ، بدى آماده كرده است كه از هرسو آنها را احاطه مىكند و نيز خشم ، نفرين ، جايگاه بد و آتش جهنم كه نه آنان را از بين مىبرد تا بميرند و نه عذابش از آنها كاسته مىشود .
وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ كانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً .
خدا اين آيه را در هنگامىكه به مؤمنان و پاداش آنان در آيهء پيشين اشاره كرد ، يادآور شد و دراينجا در حالى آن را بيان كرده به منافقان و مشركان اشاره نموده است و هدف از تكرار آن ، توجّهدادن به اين نكته مىباشد كه خدا هم بر دادن نعمت تواناست و هم بر گرفتن