مقامت در دنيا و آخرت ، نعمتش را بر تو تمام كرد .
وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً .
مراد از « صراط مستقيم » ، آيين الهى است كه نيكى و صلاح مردم را در هرزمان و مكان تضمين مىكند .
وَ يَنْصُرَكَ اللَّهُ نَصْراً عَزِيزاً
مقصود از « يارىكردن پيروزمندانه » آن است كه اين پيروزى از راه حق و براى حق باشد و نيز با جهاد مشروع باشد ، نه با نيرنگ و توطئه و نه از راه پشتيبانى ستمكاران و كودتاها .
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدادُوا إِيماناً مَعَ إِيمانِهِمْ .
مراد از « سكينة » دراينجا خشنودى و آرامش از روى آگاهى است ؛ زيرا رويدادها به ما آموخته است كه آرامش ناآگاهانه به پيامدهاى بسيار بد مىانجامد و معناى آيه چنين است : خداوند دينش را پيروز و پيامبرش را يارى كرد ، تا مؤمنان شادمان شوند و دلهايشان آرام گيرد و بهيقين آنها به پروردگارشان و اعتماد آنان به پيامبرشان افزوده شود و دين آنها نيرومندتر گردد .
وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ .
اين جمله كنايه از عظمت خدا در قدرت اوست ، و گرنه او از جهانيان بىنياز است ؛ زيرا او به چيز مىگويد : « موجود شو ، پس موجود مىشود » . همچنين اين سخن خدا اشاره به اين نكته دارد كه اگر خدا بخواهد ، بدون جهاد و پيكار ، مشركان را هلاك مىكند ، ليكن او مىخواهد بندگانش را بيازمايد كه كداميك از آنان بهتر كار مىكند .
وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً .
خدا در آفرينش و ادارهاش داناست .
يدخل
الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ يُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ كانَ ذلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزاً عَظِيماً .
طبرى مىگويد : وقتى آيهء
« إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً . . . »
نازل شد ، مؤمنان به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله گفتند : گوارايت باد اى پيامبر خدا ! چه ، خداوند بيان كرد كه با تو چه مىكند ، امّا با ما چه خواهد كرد ؟ از اينرو ، آيهء
« لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ . . . »
نازل شد . بدون ترديد حتّى اگر اين روايت نيز درست نباشد خدا گناهان توبهكنندگان را مىبخشد و مؤمنان را در رحمت و بهشت خويش داخل مىكند و هركس وارد بهشت شود ، به نعمتى فراوانتر دست مىيابد .