مىكند و خداوند چند برابر نعمتش را به او ارزانى مىدارد و چيزى از دنياى او هم نمىكاهد . ترديدى نيست كه كار كردن براى به دست آوردن خرج زندگى نيز از كارهاى آخرت محسوب مىشود . كسى كه از آخرت روى گرداند و تنها براى دنيا كار كند ، چند روزى در آن بهرهمند خواهد شد . سپس از اين دنيا به عذابى هميشگى سفر مىكند و بدبختتر از او كسانى هستند كه به وسيلهء دين تجارت مىكنند و با دورويى و رياكارى ، دنيا را از راه كارهاى آخرت مىجويند . نظير اين آيه در جلد دوم در آيهء 145 از سوره آل عمران و جلد پنجم در آيهء 18 از سورهء اسراء بيان شد .
أَمْ لَهُمْ شُرَكاءُ شَرَعُوا لَهُمْ مِنَ الدِّينِ ما لَمْ يَأْذَنْ بِهِ اللَّهُ .
« ام » براى استفهام توبيخى و انكارى است . مراد از « شركاء » در اينجا ، شياطين انسى و جنّى هستند . « شرعوا » :
فريب دادند و زيبا جلوه دادند و معناى آيه چنين است : چرا گناهكاران براى دنيا كار مىكنند و آخرت را به فراموشى مىسپارند ؟ آيا براى اينكه آنان شياطينى دارند كه آنها را از آخرت بازمىدارند و با چيزهايى ايشان را وسوسه مىكنند كه به هيچ روى از دين خدا نمىباشند . آنگاه خداوند به آنها هشدار مىدهد و مىفرمايد :
وَ لَوْ لا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ .
حكمت خدا ايجاب كرد كه عذاب جنايتكاران را تا روز قيامت به تأخير بيندازد و اگر چنين نبود ، او با خشم خود هرگناهكارى را مجازات مىكرد .
وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ .
ستمكاران را در آخرت ، عذابى دردناك مىباشد كه اندكى از آن نسبت به عذاب دنيا فراوان است .
تَرَى الظَّالِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا كَسَبُوا وَ هُوَ واقِعٌ بِهِمْ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فِي رَوْضاتِ الْجَنَّاتِ لَهُمْ ما يَشاؤُنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ .
در قيامت ، كار شمارش و جداسازى تمامى اعمال انجام مىشود . هركس كار شايستهاى كرده باشد در امنيّت و بهشت است و در آن از هرچيزى كه بخواهد و دوست داشته باشد ، برخوردار مىشود .
ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ .
هركس كارهاى زشت انجام دهد ، همواره از خشم و عذاب خدا در هراس خواهد بود و اين عذاب به ناچار او را دربر مىگيرد ، تا كيفر كردار او باشد .