از يكديگر ، بهويژه اگر تماشاگر با آن فاصله زيادى داشته باشد ، قابل ديدن نيست .
با اين بيان ، خطاى كسانى كه براى اثبات حركت زمين از ديدگاه قرآن به اين آيه ، استدلال مىكنند روشن مىشود . آيات فراوانى وجود دارند كه نشان مىدهند مراد از مرور كوهها در اين آيه ، به حركت درآوردن آنها در فضا در روز قيامت است . برخى از اين آيات عبارتند از : « روزى كه كوهها را به راه مىاندازيم و زمين را بينى كه هرچه در اندرون دارد بيرون افكنده است و همه را گرد مىآوريم . . . » « 1 » ، « و كوهها روان شوند و غبار گردند » « 2 » و « روزى كه آسمان سخت بچرخد و كوهها به شتاب روان شوند » . « 3 » سخن قرآن يكى است . برخى از آيات قرآن ، گواه برخى ديگرند و برخى از آنها برخى ديگر را تفسير مىكنند .
لازم به گفتن است ، خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه دانش كتاب و سنّت در نزد آنان است ، در حدود هزار سال پيش از « كوپرنيك » آشكارا دربارهء حركت زمين سخن گفتهاند .
امام على عليه السّلام در نهج البلاغه فرموده است : « زمين را بر فضا گسترد . . . آن را بر غير جايگاه آرامش استوار كرد . . . آن را بدون ستونها برافراشت . . . و حركت آن را با كوهها تعديل كرد » . فرزند او امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « اشيا بر حدوث خود ، دلالت دارند از قبيل گردش فلك و آنچه در آن است ، افلاك هفتگانه : حركت زمين » .
صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ .
خداوند هرچيزى را از بزرگترين موجود گرفته تا كوچكترين موجود ، استوار و به ترتيب آفريده است و اين استحكام و ترتيب و سامان از نيرومندترين گواهان بر اثبات وجود خداوند و يگانگى و عظمت اوست .
إِنَّهُ خَبِيرٌ بِما تَفْعَلُونَ .
خداوندى كه انسان را آفريد و كارش را مستحكم و كامل انجام داد ، از هرنيكى و بدى و از وسوسههاى نفس او آگاهى دارد : « ما آدمى را
هامش
( 1 ) . كهف ( 18 ) آيهء 47 .
( 2 ) . نبأ ( 78 ) آيهء 20 .
( 3 ) . طور ( 52 ) آيهء 9 .