مستترى است كه به قصد برمىگردد . « تأتيكم رسلكم » تفسير قصه است . « يوم لا ينفع » بدل از « يوم الاشهاد » . « هدى و ذكرى » مفعول من اجله براى « أورثنا » : « أورثناهم الكتاب لاجل الهداية و التذكير » و يا اينكه هردو مصدرهايى هستند در موضع حال از « الكتاب » و به معناى « هاديا و مذكّرا » .
تفسير
اين آيات با لفظ و يا با معنا بيان شد كه به سوره ، آيه و شمارهء آن اشاره مىنماييم . از اينرو ، آنها را بهطور گذرا تفسير مىكنيم .
وَ إِذْ يَتَحاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا نَصِيباً مِنَ النَّارِ .
انسان در آخرت با كسى همراه خواهد بود كه او را در دنيا دوست مىداشته و از وى فرمان مىبرده است . بنابراين ، اگر كسى در دنيا از هدايتيافتگان پيروى كند ، در بهشت با آنان خواهد بود و از آنان به خاطر اينكه او را به راه سلامتى و رهايى ره نمودهاند ، سپاسگزارى مىكند . امّا كسى كه رهبرى ستمكاران را پذيرفته باشد ، در قيامت آنان را لعنت مىكند و به ايشان مىگويد : شما سبب بدبختى من شديد اينك آيا اندكى از عذابى كه من از آن رنج مىبرم مىكاهيد ؟
نظير اين آيه در جلد چهارم ، آيهء 21 از سورهء ابراهيم بيان شد .
قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيها إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبادِ .
پيروىشدگان به كسانى كه از آنها پيروى كردهاند پاسخ مىدهند : امروز جاى جدال و سخن نيست . چه ، خداوند براى هركسى برطبق كارهايى كه انجام داده ، داورى كرده است و بر ما و پيروان ما فرمان عذاب جهنم را صادر نموده است .
وَ قالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِنَ الْعَذابِ .
مستكبران عذاب جهنم را با زندان دنيا مقايسه مىكنند ، چون در دنيا به زندانيان اجازه داده مىشود كه ساعتى بيرون از زندان استراحت كنند و به همين دليل ، مىخواهند كه بهسان زندانى در دنيا با آنان رفتار شود .