خدا و اسرائيل
به مناسبت آيه :
« وَ أَوْرَثْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ هُدىً وَ ذِكْرى » .
اشاره مىكنيم كه ما در جلد اوّل گفتيم : اسرائيل به معناى عبد اللّه است ؛ زيرا واژهء « اسرا » در زبان عبرى به معناى عبد [ - بنده ] و « ايل » به معناى اللّه است . ما اين سخن را به پيروى از بيشتر مفسران گفتيم . برخى از اين مفسران عبارتند از : طبرى ، رازى و صاحب مجمع البيان .
ليكن پس از آنكه به نگارش جلد ششم پرداختيم ، براى ما روشن شد كه اين ديدگاه نياز به اثبات دارد و ما نبايد به گفتههاى مفسران اعتماد مىكرديم و يا دستكم اين سخن را به گويندهاش نسبت مىداديم ، چنانكه منطق علم ايجاب مىكند . امّا اعتماد به خبرگان ، بهويژه به پيشينيان ، آفت نويسندگان و محدّثان بوده و هست .
از مدّتى پيش براى يافتن كتاب تلمود در كتابفروشىهاى تجارتى بيروت به جستجو پرداختم و آن را پيدا نكردم ، امّا به دو كتاب : الكنز المرصود فى قواعد التلمود و قاموس الكتاب المقدس دست يافتم و اين دو را خريدارى كردم . در تهيّه كتاب القاموس ، 27 نفر تحصيلكردهء مسيحى نقش داشتهاند كه 17 تن از آنان كشيش و بقيه ، دكتر ، شماس ، استاد و اشمندريت « 1 » بودهاند . در اين كتاب آمده است :
اسرائيل : معناى اين نام عبرى « با خدا مبارزه مىكند » و يا « با خدا كشتى مىگيرد » است و اين ، نام يعقوب مىباشد و اين نام را خدايى كه تا سپيدهدم با او كشتى گرفت بر او نهاد . « 2 »
بنابراين ، معناى اسرائيل به نصّ تورات ، چنين است : با خدا كشتى مىگيرد و با او مبارزه مىكند و در حقيقت ميان بنده و كشتىگير ، تفاوت بزرگى است ؛ زيرا كشتىگير و مبارز ، نظير و همتا مىباشد ، امّا بنده ، ضعيف و ناتوان است . با اين بيان روشن مىشود كه تورات فعلى غير از كتابى است كه خداوند بدان اشاره كرده و فرموده
هامش
( 1 ) . شماس و اشمندريت القابى هستند براى روحانيان مسيحى كه در مقام و منزلت پايينتر از كشيش قرار دارند .
مترجم .
( 2 ) . تورات ، سفر تكوين ، اصحاح 32 ، آيهء 28 .