خانههاى آنهاست كه به كيفر ظلمى كه مىكردند خالى افتاده است . در آن دانايان را عبرتى است » . « 1 »
اين جمله همانند اين سخن خداوند است : « آنچنانكه ياراى وصيّتى نداشته باشند و نتوانند نزد كسان خويش بازگردند » . « 2 »
وَ إِنْ كُلٌّ لَمَّا جَمِيعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ .
تمامى مردم در فرداى قيامت ، به منظور حسابرسى و كيفر كردار ، در پيشگاه خداوند نگهداشته مىشوند .
وَ آيَةٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَةُ أَحْيَيْناها وَ أَخْرَجْنا مِنْها حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ * وَ جَعَلْنا فِيها جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ وَ فَجَّرْنا فِيها مِنَ الْعُيُونِ .
نظير اين آيه ، در جلد سوم ، آيهء 99 از سورهء انعام ؛ جلد چهارم ، آيهء 4 از سورهء رعد ، و جلد پنجم آيهء 5 از سورهء حج بيان شد .
لِيَأْكُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَ ما عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ أَ فَلا يَشْكُرُونَ .
چرا نعمتهاى خدا را كه قابل شمارش نيست ، سپاس نمىگزارند ؟ جمله :
« وَ ما عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ »
اشاره بدان دارد كه نعمت حقيقى خداوند ، مال حلالى است كه از راه رنج دست و عرق پيشانى [ - كار كردن ] به دست مىآيد . امّا ثروت حرام ، آتش و دوزخ است : « شكم خويش پر از آتش مىكنند » . « 3 » « شكمهاى خود را جز با آتش انباشته نمىسازند » . « 4 »
سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ مِمَّا لا يَعْلَمُونَ .
خداوند از داشتن شريك منزّه و پاك است و شأن او بسيار بالاتر از آن مىباشد . خدايى كه تمامى انواع و گونههاى حيوانات ، پرندگان ، گياهان و انسان و نيز آنچه را كه در بالاى آسمان و زير زمين وجود دارند و ما از آن آگاهى نداريم ، آفريد . هركدام از اين گونهها از جهت حجم و رنگ با يكديگر تفاوت دارند . برخى از آنها مزّه دارد ،
هامش
( 1 ) . نمل ( 27 ) آيهء 52 .
( 2 ) . يس ( 36 ) آيهء 50 .
( 3 ) . نساء ( 4 ) آيهء 10 .
( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 174 .