واژگان
أرأيتم : مرا خبر دهيد .
سرمدا : هميشگى .
نزعنا : بيرون كرديم .
اعراب
« غير اللّه » صفت براى « إله » . در مغنى ابن هشام آمده است كه گروهى از نحويان و از آن جمله ، اخفش و كسائى گفتهاند : لعل به معناى « كى » مىآيد نظير
« لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ »
. « هاتوا » اسم فعل و به معناى « قدّموا ؛ بياوريد » .
تفسير
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ اللَّيْلَ سَرْمَداً إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِضِياءٍ أَ فَلا تَسْمَعُونَ * قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ النَّهارَ سَرْمَداً إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُونَ فِيهِ أَ فَلا تُبْصِرُونَ .
انسان به ناچار بايد هم كار كند و هم با خوابيدن استراحت كند . كار نياز به روشنايى دارد و خواب در تاريكى ، عميقتر و براى سلامت بدن مفيدتر است . از اين روى ، خداوند روز را براى كار و شب را براى آرميدن آفريد و بندگانش را به نعمت شب و روز توجّه داده است و اينكه اگر شب بدون بامداد و يا روز بدون شب ادامه داشت ، زندگى از بين مىرفت .
خدا هنگامى كه از شب ياد مىكند ، مىگويد : « مگر نمىشنويد ؟ » و هنگامى كه از روز ياد مىكند ، مىگويد : « مگر نمىبينيد ؟ » ؛ زيرا شنيدن با شب تناسب دارد و ديدن با روز . پيشتر گفتيم كه پىدرپى آمدن شب و روز ، بهطور مستقيم به عوامل طبيعى آن