دلالت دارد . مصدر برگرفته از « أن تصيبهم » مبتدا و خبرش محذوف است : « لو لا اصابتهم المصيبة كائنة » . جواب « لو لا » نيز محذوف و تقديرش چنين است : « لم نحتج الى ارسال الرّسل » . « فيقولوا » منصوب مىباشد ؛ زيرا عطف است بر « ان تصيبهم » . « لو لا ارسلت » ، « لو لا » به معناى « هلّا » . « فنتّبع » منصوب به « ان » كه پس از فاء در تقدير است ؛ چرا كه در جواب طلب واقع شده كه عبارت باشد از « لو لا » . « نكون » عطف است بر « فنتبع » . « سحران » خبر مبتداى محذوف : « هما ساحران » . « به غير هدى » به معناى غير مهتد و در موضع حال مىباشد .
تفسير
وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنا إِلى مُوسَى الْأَمْرَ وَ ما كُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِينَ .
خطاب به حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله است و مراد از « جانب الغربى » ، جايى است كه در غرب كوه واقع شده چنانكه در تفسير طبرى آمده است و اين ، همان جايى مىباشد كه در آن جا خداوند با موسى سخن گفت . امّا مقصود از جانب أيمن كه در آيهء 52 از سورهء مريم آمده ، همان سمتى است كه در دست راست موسى عليه السّلام قرار داشت و مراد از امرى كه خداوند ، موسى را به آن فرمان داد ، برگزيدن او براى مقام رسالت و نبوّت است و معناى آيه چنين مىباشد : خبر دادن محمّد صلّى اللّه عليه و آله از آنچه در غرب كوه طور براى موسى رخ داد ، دليلى قاطع بر وحى شدن اين خبر از سوى خداست ، و گرنه ، چگونه محمّد صلّى اللّه عليه و آله از آن حقايق و جزئيات آگاهى پيدا مىكرد ، درحالىكه نه آن را در كتابى خوانده ، نه از كسى شنيده و نه خودش ديده بود .
وَ لكِنَّا أَنْشَأْنا قُرُوناً فَتَطاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ .
مراد از قرون امّتهايى است كه در دورانهاى ميان دورهء موسى و دورهء محمّد صلّى اللّه عليه و آله از بين رفته و درگذشتهاند . ميان اين دو دوره ، حدود دو هزار سال بوده است . به آنچه ما از قاموس كتاب مقدّس در تفسير آيهء 7 از همين سوره نقل كرديم ، رجوع كنيد . منظور اين است كه كسى از امّتهاى اين