آنان بود ، به سوى مشركان آمدند ، لكن آنها معجزات ويژهاى را درخواست كردند ، از نوع معجزهاى كه خداوند در آيهء 12 از سورهء هود بدان اشاره كرده است : « چرا گنجى بر او افكنده نمىشود ؟ و چرا فرشتهاى همراه او نمىآيد ؟ » و نيز در آيهء 90 از سورهء اسراء : « گفتند : به تو ايمان نمىآوريم تا براى ما از زمين چشمهاى روان سازى ، يا تو را بستانى باشد از درختان خرما و انگور كه در خلالش نهرها جارى گردانى » .
بنابراين ، آنان معجزه را از طريق شكم مىخواهند ، نه از طريق خرد .
قالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ .
خداوند حكيم است و چون حكيم و دانا مىباشد ، رسالت خود را تنها به كسى مىبخشد كه شايستهء آن باشد و براى بر دوش گرفتن اين مقام از ويژگىها و صلاحيتهاى لازم برخوردار باشد : « . . . گفتند كه ما ايمان نمىآوريم تا آنگاه كه هرچه به پيامبران خدا داده شده به ما نيز داده شود . بگو : خدا داناتر است كه رسالت خود را در كجا قرار دهد » . « 1 »
وَ ما كانَ لَنا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ .
به تفسير آيهء 38 از سورهء رعد و آيهء 37 از سورهء انعام ، در جلد سوم و آيهء 118 از سورهء بقره ، در جلد اوّل مراجعه كنيد .
وَ ما لَنا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ وَ قَدْ هَدانا سُبُلَنا وَ لَنَصْبِرَنَّ عَلى ما آذَيْتُمُونا وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ .
معناى اين آيه را - بهرغم روشن بودن و بىنيازى آن از تفسير - بدين ترتيب خلاصه مىكنيم : پيامبران به مشركان گفتند : ما از جانب خدا تبليغ مىكنيم و به سوى او فرامىخوانيم و اهميّت نمىدهيم كه چه كسى از ما روى برمىتابد و از آزارهايى كه در اين راه بر ما مىرسد ، باكى نداريم ؛ زيرا ما به پروردگارمان اعتماد و بر اثبات مدّعاى خود ، دليل داريم . اين پرسش :
« وَ ما لَنا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ »
، تنها بر اين معنا دلالت مىكند كه پيامبران در هستى ، جز خدا چيزى را نمىبينند و نيز هستى را تنها در او مشاهده مىكنند .
هامش
( 1 ) . انعام آيهء 124 .